Πολλά σημεία του έργου έχουν ήδη ξεφύγει από τα αρχικά χρονοδιαγράμματα, «χωρίς αποκλειστική υπαιτιότητα» του κατασκευαστή, με συνέπεια την αύξηση του κόστους ● Ρωγμή στις σχέσεις «Αττικό Μετρό» με τον ανάδοχο με αφορμή την εκπόνηση των γεωτεχνικών μελετών.
Μπορεί η κυβέρνηση Μητσοτάκη και ο Δήμος Αθηναίων να στοχοποιούν με κάθε ευκαιρία όσους αντιδρούν για την εξαφάνιση της πλατείας Εξαρχείων προκειμένου να στριμωχτεί από κάτω της ένας σταθμός μετρό, το συνολικό έργο όμως της κατασκευής της γραμμής 4, που θα ξεκινάει από το Γαλάτσι στη Λεωφόρο Βεΐκου για να καταλήγει στο Γουδή, εμφανίζει καθυστερήσεις σε πολλά άλλα σημεία του οι οποίες θα προκαλέσουν και αύξηση του κόστους κατασκευής.
Αυτές οι πολύμηνες καθυστερήσεις πάντως, που ουδέποτε προβάλλονται δημοσίως από όσους στηλιτεύουν τις αντιδράσεις στα Εξάρχεια, οφείλονται σε πλήθος παραγόντων. Σχεδιαστικά σφάλματα, καθυστέρηση προσλήψεων, οι δικαιολογημένες αντιδράσεις των δήμων στις μεταφυτεύσεις πρασίνου μέσα στο κατακαλόκαιρο, αλλά και ένα καθεστώς καχυποψίας που αναδύεται σταδιακά ανάμεσα στην «Αττικό Μετρό» και την κατασκευάστρια κοινοπραξία ΑΒΑΞ-GHELLA-ALSTHOM.
Ας δούμε ενδεικτικά τα σημεία της καθυστέρησης:
▷ Κολωνάκι: Για τα πρώτα έργα εκσκαφής και τοποθέτησης πασσάλων στον Σταθμό Κολωνάκι δόθηκε ήδη παράταση 180 ημερών και το έργο αντί να παραδοθεί στις 28 Μαΐου αναμένεται να ολοκληρωθεί, εάν δεν προκύψουν νέα ζητήματα, στις 24 Νοεμβρίου. Η παράταση δίνεται από την «Αττικό Μετρό» «χωρίς αποκλειστική υπαιτιότητα του Αναδόχου» και αυτό σημαίνει ότι θα αυξηθεί και η αμοιβή της εταιρείας που έχει αναλάβει τα έργα. Και αυτό παρά το γεγονός ότι της επιρρίπτει ευθύνες διότι καθυστέρησε να υποβάλει προς έγκριση την Οριστική Μελέτη Προσωρινής Αντιστήριξης.
▷ Ζωγράφου, Ιλίσια, Γουδή: Εχουν ζητηθεί παρατάσεις ώς τον Φεβρουάριο του 2023 σε αυτούς τους μελλοντικούς τρεις σταθμούς λόγω της «χρονοβόρου διαδικασίας πρόσληψης του απαιτούμενου προσωπικού για τις αρχαιολογικές εργασίες». Επίσης διότι το Τμήμα Πρασίνου του Δήμου Ζωγράφου ζήτησε οι μεταφυτεύσεις φυτών και δέντρων να γίνουν μετά το πέρας της θερινής περιόδου.
▷ Πανεπιστημιούπολη: Και για τον σταθμό αυτό έχει ζητηθεί παράταση με δεδομένο ότι οι αρχαιολογικές εργασίες δεν θα ολοκληρωθούν πριν από το φθινόπωρο, ενώ τότε θα εκτελεστούν και οι μεταφυτεύσεις, όπως ζήτησε ο Δήμος Καισαριανής.
▷ Εξάρχεια: Για τον σταθμό που η κυβέρνηση έχει αναδείξει σε κεντρικό σημείο αντιπαράθεσης η αλληλογραφία ανάμεσα στις εργολαβικές εταιρείες και την «Αττικό Μετρό» αναδεικνύει ότι η κυβέρνηση περίμενε απλώς να έρθει ο Αύγουστος για να καταλάβει την πλατεία με τη βοήθεια των ΜΑΤ, ενώ οι αντιδράσεις καταγράφονταν μήνες νωρίτερα. Οπως προκύπτει από σχετικά έγγραφα, η συνδρομή της Ελληνικής Αστυνομίας ζητήθηκε από τις 4 Νοεμβρίου του 2021 αλλά προφανώς δεν δόθηκε τότε. Τα μέλη του συνεργείου του εργολάβου εκδιώχθηκαν στις 10 Νοεμβρίου 2021, όταν επιχείρησαν να προχωρήσουν «στις απαραίτητες διερευνητικές τομές» ώστε να ξεκινήσουν οι αρχαιολογικές εργασίες και η μετακίνηση δικτύων κοινής ωφέλειας. Η εκδίωξη δηλώθηκε στο Αστυνομικό Τμήμα Εξαρχείων στις 12/11/2021 και τελικά οι τοπογραφικές μετρήσεις έγιναν αργότερα «με υπέργεια πτητικά μέσα (drone) και χωρίς τη φυσική παρουσία προσωπικού». Ομως τα στοιχεία που συλλέχθηκαν δεν ήταν επαρκή για να προχωρήσουν οι μελέτες μετατόπισης δικτύων και οι κυκλοφοριακές μελέτες και φυσικά δεν μπορούσαν να ξεκινήσουν οι αρχαιολογικές εργασίες.
▷ Πάρκο Ριζάρη: Τα έργα που θα άνοιγαν τον δρόμο για την κατασκευή του δεύτερου σταθμού δίπλα στον «Ευαγγελισμό» δεν έχουν ξεκινήσει λόγω των αντιδράσεων του Ιδρύματος Πατέρα για την καταστροφή του πρασίνου που διαμορφώθηκε προ δεκαετίας με χορηγία του.
▷ Φρέαρ Βεΐκου-Πλυντήριο-Συντήρηση: Εχουν δοθεί αλλεπάλληλες παρατάσεις για τις εργασίες που πρέπει να γίνουν σε αυτό το σημείο, το οποίο βρίσκεται στην αρχή της γραμμής. Σύμφωνα με πληροφορίες, τα προβλήματα προέκυψαν από τον λάθος σχεδιασμό καθώς το φρέαρ ήταν αρχικά τοποθετημένο να δημιουργηθεί σε σημείο από το οποίο περνά κεντρικός αγωγός της ΕΥΔΑΠ που υδροδοτεί μεγάλο τμήμα του Λεκανοπεδίου! Ετσι οι εργασίες αρχαιολογικών διερευνήσεων, κυκλοφοριακών παρακάμψεων και μετατοπίσεων δικτύων κοινής ωφέλειας θα τελειώσουν τον Σεπτέμβριο και μετά χρειάζεται ακόμη ένας μήνας για τις απαραίτητες εργοταξιακές εγκαταστάσεις προκειμένου να ξεκινήσει η έναρξη κατασκευής των πασσάλων και της εκσκαφής του φρέατος. Για την πολύμηνη παράταση (το έργο θα ξεκινούσε τον Φεβρουάριο) η Αττικό Μετρό έχει δεχτεί πως δεν οφείλεται σε ευθύνη του Αναδόχου και αυτό σημαίνει ότι θα πετύχει αναθεώρηση τιμών και πρόσθετες αποζημιώσεις.
Γεωτεχνικές μελέτες
Σύγκρουση ανάμεσα στην κατασκευαστική κοινοπραξία και την Αττικό Μετρό κυοφορείται και γύρω από την εκπόνηση των γεωτεχνικών μελετών που είναι απολύτως απαραίτητες για την υλοποίηση του τεράστιου αυτού έργου. Σύμφωνα με πληροφορίες, η κοινοπραξία ΑΒΑΞ-GHELLA-ALSTOM επιρρίπτει ευθύνες στη δημόσια εταιρεία διότι δεν βοηθά σε αυτές τις μελέτες, αλλά περιορίζεται σε «σχόλια που καταδεικνύουν διαφορετική φιλοσοφία αντίληψης ως προς το περιεχόμενο των μελετών».
Η κοινοπραξία ανέθεσε σε γραφεία την εκπόνηση των μελετών, υποστηρίζοντας ότι έτσι δείχνει το ενδιαφέρον της για την τήρηση του χρονοδιαγράμματος και την αποφυγή των καθυστερήσεων. Ομως κατά την κοινοπραξία (η μομφή έχει διατυπωθεί εγγράφως), αυτή η προσπάθεια καταβάλλεται «μόνο από τη δική της πλευρά». Η κοινοπραξία μιλά όχι μόνο για «σχόλια που επαναλαμβάνονται σε αρκετές απαντήσεις της Υπηρεσίας και καταδεικνύουν διαφορετική φιλοσοφία αντίληψης ως προς το απαιτούμενο περιεχόμενο των μελετών», αλλά και για απαιτήσεις της «Αττικό Μετρό» οι οποίες «οδηγούν σε μελέτες που δεν προσφέρουν προστιθέμενη αξία επί των αποτελεσμάτων τους παρά μόνον επιπλέον καθυστέρηση και μπορεί να οδηγήσουν σε ατέρμονες συζητήσεις και ανταλλαγή αλληλογραφίας». Το αποτέλεσμα θα είναι «οι διαδικασίες έγκρισης των μελετών να μην τελειώσουν ποτέ» και το έργο να μην προχωρήσει.
Συνολικά υπολογίζεται ότι από την ημερομηνία υπογραφής της Σύμβασης (22/6/21) μέχρι σήμερα, δηλαδή σε περίπου 14 μήνες, έχει εκτελεστεί το 1% των εργασιών που περιγράφονται στις συμβάσεις. Το προγραμματισμένο ποσοστό φυσικής προόδου του έργου στο ίδιο διάστημα ήταν 3,5%, ενώ το διάστημα των 14 μηνών αντιστοιχεί στο περίπου 15% της συνολικής διάρκειας του έργου που υποτίθεται θα τελείωνε το καλοκαίρι του 2029.
