Μια άλλη Ελλάδα, η οποία παράγει, εξάγει και κερδίζει αγορές, ανακαλύπτουν πλέον στο εξωτερικό: την Ελλάδα που μέσα από απανωτές κρίσεις στηρίζεται στις γνώσεις και στις δεξιότητες που αναπτύσσει, βρίσκει διεξόδους, προχωρά και εξελίσσεται. Το παραγωγικό μοντέλο αλλάζει και η ανάπτυξη στηρίζεται, κυρίως, στην εντυπωσιακή αύξηση των επενδύσεων και των εξαγωγών. Και φέτος εκτιμάται ότι θα έχουμε ιστορικό ρεκόρ άμεσων ξένων επενδύσεων και εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών.
Το εξαγωγικό «μπουμ» αποκαλύπτεται στο νέο ιστορικό ρεκόρ που θα καταγραφεί φέτος: το 2022 αναμένεται οι ελληνικές εξαγωγές αγαθών να ξεπεράσουν τα 47 ή και 48 δισ. ευρώ. Ηδη στο α’ εξάμηνο είχαν αύξηση 12% σε σχέση με το 2021. Στο υπουργείο Οικονομικών αναμένουν στο β’ εξάμηνο ακόμα μεγαλύτερο άλμα (έως 18%) καταρρίπτοντας έτσι φέτος και το περσινό ρεκόρ: το 2021 ήταν η πρώτη χρονιά που οι εξαγωγές έφτασαν και ξεπέρασαν τα 40 δισ. ευρώ, σε απόλυτους αριθμούς.
Και εν σχέσει με το ΑΕΠ όμως, υπό εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες και με «μισό» τουρισμό, το 2021 οι εισπράξεις από το εξωτερικό (από εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών) άγγιξαν το 41% του ΑΕΠ (σχεδόν 80 δισ.), ποσοστό σχεδόν διπλάσιο από εκείνο το 2010, όταν ξεκινούσε η μακρόχρονη κρίση αλλά οι εισπράξεις δεν ξεπερνούσαν το 22%.
«Αγοράζουν» Ελλάδα!
«Σήμερα η Ελλάδα εξάγει περισσότερο από τη Γαλλία, την Ιταλία και την Ισπανία», τονίζουν στους συνομιλητές τους οι κύριοι Χρήστος Σταϊκούρας και Αδωνις Γεωργιάδης. Εχει σχεδόν φτάσει τη χώρα-πρότυπο ανάπτυξης εξωστρέφειας, την Πορτογαλία (με εξαγωγές-ρεκόρ 43,7% του ΑΕΠ το 2017).
«Δεν είναι όμως μόνο ποσοτική, αλλά κυρίως ποιοτική η διαφορά», λένε στο οικονομικό επιτελείο. Γιατί ενώ μεν το ΑΕΠ ανακάμπτει και θα σπάσει φέτος το φράγμα των 200 δισ. ευρώ, η ανάπτυξη στηρίζεται, κυρίως, στην πρωτόγνωρη άνθηση επενδύσεων και εξαγωγών.
Η Ελλάδα «χτυπάει» κορυφή στις εξαγωγές υψηλής τεχνολογίας! Για πρώτη φορά στα χρονικά η Ελλάδα σταδιακά αναπτύσσει μια εξαγωγική βάση υψηλής ποιότητας, με σημαντικά καλύτερη επίδοση από άλλες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου.
Πρόκειται για προϊόντα υψηλής έντασης σε έρευνα, τεχνολογία και καινοτομίες. Ελληνικές εξαγωγές σε αεροδιαστημική, υπολογιστές, φαρμακευτικά, επιστημονικά εργαλεία και ηλεκτρονικά μηχανήματα που θα ανήκαν στη σφαίρα της (επιστημονικής) φαντασίας ενδεχομένως, μέχρι πρόσφατα.
Πλέον όμως καταγράφονται πολύ καλές επιδόσεις στις εξαγωγές υψηλής τεχνολογίας, που φτάνουν στο 13% του συνόλου των εξαγωγών. Και σε αυτό το πεδίο η χώρα κοντράρει στα ίσα πλέον την «πρωταθλήτρια» των βιομηχανικών εξαγωγών στην Ευρώπη, Γερμανία. Συγκεκριμένα, το 13,2% των ελληνικών εξαγωγών βιομηχανικών προϊόντων αφορούσε το 2020 την τεχνολογία, έναντι 9% για την Ιταλία, περίπου 8% για την Ισπανία, 7% για την Πορτογαλία και 15,5% για τη Γερμανία.
Σημαντική λεπτομέρεια:
■ Το 2008 υπήρχε μόνο μία κατηγορία με εξαγωγές άνω του 1% του ΑΕΠ (τα πετρελαιοειδή).
■ Το 2021 έξι κατηγορίες προϊόντων είχαν εξαγωγές άνω των 2 δισ. ευρώ ( περίπου 1% ΑΕΠ), σχεδόν διπλάσιες σε σχέση με το 2008 (σε αξία και όγκο):
1 Πετρελαιοειδή
2 Αλουμίνιο
3 Φαρμακευτικά προϊόντα
4 Μηχανήματα και εξαρτήματα
5 Ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές και εξοπλισμός
6 Πλαστικά είδη
Η αύξηση εξαγωγών υψηλής τεχνολογίας δεν αποτελεί σύμπτωση: το 2020 και το 2021 η Ελλάδα έδωσε πολλαπλάσια φορολογικά κίνητρα για επενδύσεις σε Ερευνα και Ανάπτυξη R&D. Οπως φαίνεται, σχεδόν τριπλασίασε τη σχετική δημόσια επένδυση ως ποσοστό του ΑΕΠ (1,5% του ΑΕΠ το 2020 έναντι 0,6% το 2010). Καθώς οι επενδύσεις σε αυτές αποδίδουν με σχετική καθυστέρηση, αναμένεται να καταγραφεί ακόμα μεγαλύτερη αύξηση και διεύρυνση των τεχνολογικών εξαγωγών στη διετία 2021-2022.
Ευκαιρία
Η Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει μια εξαγωγική έκπληξη της Ευρώπης, αν χτίσει πάνω σε μια σειρά από πλεονεκτήματα που υπάρχουν, υποστηρίζει και ο Μιχάλης Αργυρού, πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομολόγων Εμπειρογνωμόνων (ΣΟΕ). Μιλώντας σε εκδήλωση του υπουργείου Οικονομικών για την εξωστρέφεια της ελληνικής οικονομίας, τονίζει πως «σε μεγάλο βαθμό έχει περάσει απαρατήρητη στον δημόσιο διάλογο η μεταμόρφωση αυτή» της ελληνικής οικονομίας. «Είναι ευκαιρία για τη χώρα» τονίζει λόγω των διεθνών εξελίξεων, καθώς όλο και περισσότερο οι δυτικές χώρες θέλουν να περιορίσουν την εξάρτησή τους από Κίνα, Ρωσία και χώρες της Ασίας κυρίως. Οι ελληνικές επιχειρήσεις μπορούν να υποκαταστήσουν προμηθευτές από τρίτες χώρες σε ευρωπαϊκές εφοδιαστικές αλυσίδες, κερδίζοντας μερίδια αγοράς.
Στο υπουργείο Οικονομικών εκτιμούν ότι φέτος θα καταγραφεί ιστορικό ρεκόρ άμεσων ξένων επενδύσεων και εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών. Η Ελλάδα μπορεί να προσελκύσει περισσότερες ξένες άμεσες επενδύσεις, με μια φιλομεταρρυθμιστική και φιλοαναπτυξιακή κυβέρνηση, αλλά και πολλά διαθέσιμα κεφάλαια προς επένδυση στις παραγωγικές δυνατότητες της οικονομίας μας από Ταμείο Ανάκαμψης, ΕΣΠΑ, αγροτικά Ταμεία κ.λπ.
Το 2021-2022 το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου διευρύνθηκε, αλλά αιτία είναι οι «τρελές» αυξήσεις των διεθνών τιμών στα βασικά καύσιμα (πετρέλαιο και φυσικό αέριο). Σε αντίθεση με τη δεκαετία του 2000, η επιδείνωση του ελλείμματος δεν οφείλεται σε απώλεια ανταγωνιστικότητας.
Για τον λόγο αυτό, ο επόμενος μεγάλος στόχος που βάζει στο μέτωπο των εξαγωγών και ο υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων Αδωνις Γεωργιάδης είναι να καταστεί η χώρα εξαγωγέας ενέργειας (ΑΠΕ, υδρογονάνθρακες κ.λπ.) ώστε να υποκαταστήσει και τις αντίστοιχες εισαγωγές ενέργειας από Ρωσία, αραβικά κράτη κ.λπ.
Με τον τρόπο αυτό, πάντως, η χώρα αντιμετωπίζει παθογένειες δεκαετιών, όπως η περιορισμένη εξαγωγική βάση (μόλις 270 επιχειρήσεις πραγματοποιούν το 50% των ελληνικών εξαγωγών) αλλά και την «προϊοντοπενία», δημιουργώντας μεγάλη γκάμα προϊόντων προς εξαγωγή υψηλής προστιθέμενης αξίας, ενισχύοντας τη δυναμικότητα και την επάρκεια των παραγόμενων ποσοτήτων κ.λπ.
