Μία γραμμή παραγωγής στο Διάστημα μπορεί να ακούγεται σαν σενάριο επιστημονικής φαντασίας, αλλά είναι ήδη γεγονός, σε πολύ μικρή κλίμακα.
Πρόκειται για μια νεοσύστατη αγορά που οι αναλυτές και αρκετές startup προβλέπουν ότι θα απογειωθεί.
«Σε ό,τι αφορά τα φαρμακευτικά προϊόντα, τους ημιαγωγούς, τα προϊόντα ομορφιάς και υγείας και, ενδεχομένως τα τρόφιμα, με την έννοια των νέων καλλιεργειών, εκτιμούμε ότι η αγορά θα ξεπεράσει τα 10 δισεκατομμύρια δολάρια κάποια στιγμή το 2030, ανάλογα με την ταχύτητα ωρίμανσης», δηλώνει στο CNBC ο Ιλαν Ρόζενκοπφ, εταίρος της συμβουλευτικής εταιρείας McKinsey.
Το Διάστημα προσφέρει ένα μοναδικό περιβάλλον για την έρευνα και την ανάπτυξη, επειδή τα υψηλότερα επίπεδα ακτινοβολίας, η μικροβαρύτητα και το κενό, επιτρέπουν στις εταιρείες να επινοήσουν νέες μεθόδους κατασκευής ή υλικά, με τρόπους που θα ήταν αδύνατοι στη Γη.
Η πρακτική αυτή δεν είναι εντελώς καινούργια. Ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός έχει φιλοξενήσει αρκετά πειράματα από ακαδημαϊκούς, κυβερνητικές υπηρεσίες αλλά και εταιρείες, με στόχο την ανάπτυξη ανθρώπινων ιστών, την κατασκευή καθαρότερων ημιαγωγών και την ανάπτυξη νέων ή καλύτερων φαρμάκων. Στον προϋπολογισμό για το 2024, ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν διέθεσε επιπλέον 5 εκατομμύρια δολάρια για τη NASA προκειμένου να συνεχιστούν οι έρευνες για τον καρκίνο στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS).
Ωστόσο, η πρόσβαση στον ISS είναι ακατόρθωτη για τους περισσότερους ενδιαφερόμενους ενώ η ζήτηση αυξάνεται. Τώρα, αρκετές startup βλέπουν την ευκαιρία να ικανοποιήσουν τη ζήτηση δημιουργώντας μικρά, διαστημικά εργοστάσια.
Καλύτερα φάρμακα «εξ ουρανού»
Μια από αυτές είναι η εταιρεία Varda Space Industries στη Νότια Καλιφόρνια. Η αποστολή της Varda είναι να βοηθήσει τις φαρμακευτικές εταιρείες να βελτιώσουν τα φάρμακά τους ή να επινοήσουν νέες θεραπείες εκμεταλλευόμενες τις μοναδικές ιδιότητες του Διαστήματος και στη συνέχεια να στείλουν τα σκευάσματα πίσω στη Γη.
Το «κλειδί» για την επιχειρηματική πρόταση της Varda είναι ένα φαινόμενο γνωστό ως κρυστάλλωση πρωτεϊνών. Αυτό συμβαίνει όταν υπερκορεσμένα διαλύματα πρωτεϊνών ουσιαστικά εξατμίζονται για να σχηματίσουν ένα στερεό, ώστε οι επιστήμονες να μπορούν να μελετήσουν τη δομή μιας πρωτεΐνης.
Η ανάλυση της κρυσταλλικής δομής μιας πρωτεΐνης μπορεί να βοηθήσει τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα τους μηχανισμούς των ασθενειών, να εντοπίσουν «στόχους» φαρμάκων και να βελτιστοποιήσουν το σχεδιασμό φαρμάκων: φάρμακα με λιγότερες παρενέργειες, πιο αποτελεσματικά και πιο ανθεκτικά.
Χρόνια έρευνας έχουν αποδείξει ότι οι πρωτεϊνικοί κρύσταλλοι που αναπτύσσονται στο διάστημα είναι πολύ καλύτερης ποιότητας από εκείνους που αναπτύσσονται στη Γη. Στόχος δεν είναι να αναπτυχθεί καθ’ ολοκληρία ένα φάρμακο στο διάστημα, αλλά μόνο η δραστική ουσία που εξασφαλίζει τα θεραπευτικά αποτελέσματα.
«Δεν θα φτιάξουμε πενικιλίνη ή ιβουπροφαίνη (…) αυτό υπερβαίνει κατά πολύ τις τρέχουσες δυνατότητές μας», παραδέχεται ο Ντέλιαν Ασπαρούχοφ, συνιδρυτής και πρόεδρος της Varda Space Industries.«Υπάρχει όμως μία μεγάλη γκάμα φαρμάκων που εξασφαλίζουν δισεκατομμύρια εσόδων ετησίως, καλύπτονται και από τις τρέχουσες εγκαταστάσεις παραγωγής μας».
Ο Ασπαρούχοφ παρατήρησε ότι σε ολόκληρες τις, ΗΠΑ το 2021 και το 2022, στις εκατοντάδες εκατομμύρια δόσεις του εμβολίου της Pfizer για την Covid-19, η συνολική ποσότητα του πρωτογενούς φαρμακευτικού συστατικού από κρυσταλλικό mRNA, θα χωρούσε άνετα «σε δυο κανάτες».
Ταχύτερα τσιπ
Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, στο Κάρντιφ της Ουαλίας, η Space Forge σχεδιάζει το δικό της διαστημικό εργοστάσιο για την κατασκευή ημιαγωγών επόμενης γενιάς. Στόχος της Space Forge είναι να κατασκευάσει υποστρώματα ημιαγωγών, αντικαθιστώντας το πυρίτιο με άλλα υλικά, για την κατασκευή πιο αποδοτικών τσιπ με υψηλότερες επιδόσεις.
«Τα υλικά επόμενης γενιάς θα μας επιτρέψουν να πετύχουμε μια αποδοτικότητα που δεν έχουμε ξαναδεί», εκτιμά ο Αντριου Πάρλοκ, διευθύνων σύμβουλος της Space Forge στις ΗΠΑ. «Μιλάμε για βελτίωση της απόδοσης των ημιαγωγών κατά δέκα ή και εκατό φορές».
Ακριβώς όπως και με τα φαρμακευτικά προϊόντα, το «μυστικό» πίσω από τη βελτίωση των επιδόσεων στους ημιαγωγούς έγκειται στη δημιουργία των τέλειων κρυστάλλων στο διάστημα. Αυτού του είδους τα προηγμένα τσιπ είναι σημαντικά για την τεχνολογία 5G και τα ηλεκτρικά οχήματα.
Οπως η Varda, έτσι και η Space Forge σχεδιάζει να κατασκευάσει μόνο ένα μέρος των τσιπ στο διάστημα.
«Μόλις δημιουργήσουμε αυτούς τους κρυστάλλους στο διάστημα, μπορούμε να τους φέρουμε πίσω στο έδαφος και να αναπαράγουμε αποτελεσματικά τη διαδικασία παραγωγής στη Γη», εξήγησε ο Τζος Γουέστερν, διευθύνων σύμβουλος και συνιδρυτής της Space Forge προσθέτοντας με ανακούφιση πως για το επιχειρηματικό τους μοντέλο δεν θα χρειαστούν αμέτρητα ταξίδια στο διάστημα.
