AI και DNA: Το φιλόδοξο σχέδιο για την αποκωδικοποίηση κάθε μορφής ζωής

Η επιστήμη εισέρχεται σε μια νέα εποχή όπου η τεχνητή νοημοσύνη δεν περιορίζεται πια στη γραφή ή στην ανάλυση δεδομένων, αλλά αρχίζει να χαρτογραφεί τη ζωή στην πιο θεμελιώδη της μορφή: το DNA. Ένα παγκόσμιο εγχείρημα, γνωστό ως Earth BioGenome Project (EBP), έχει θέσει ως στόχο να καταγράψει τα γονιδιώματα όλων των γνωστών ευκαρυωτικών ειδών στη Γη – δηλαδή σχεδόν 1,85 εκατομμύρια οργανισμούς, από τα θηλαστικά και τα φυτά μέχρι τα έντομα και τους μικροοργανισμούς.

Ξεκίνησε το 2018, με χρονικό ορίζοντα δέκα ετών και συνολικό κόστος που αγγίζει τα 5 δισεκατομμύρια δολάρια. Παρότι φιλόδοξο, το σχέδιο θεωρείται ζωτικής σημασίας για την κατανόηση της βιολογίας και της εξέλιξης, αλλά και για την προστασία ειδών που εξαφανίζονται με ανησυχητικό ρυθμό. Σύμφωνα με τους επιστήμονες του EBP, δεκάδες είδη χάνονται καθημερινά. Όταν ένα είδος εξαφανιστεί, χάνεται και η δυνατότητα να μάθουμε πώς λειτουργούσε ή πώς προσαρμόστηκε στον πλανήτη.

Μέχρι σήμερα, το EBP έχει καταφέρει να αποκωδικοποιήσει 4.386 γονιδιώματα. Φαινομενικά μικρός αριθμός, αλλά η πρόοδος που έχει επιτευχθεί στις τεχνολογίες αυτοματοποίησης και στις εφαρμογές AI δίνει λόγους αισιοδοξίας. Πολλά μέρη της διαδικασίας που άλλοτε απαιτούσαν μήνες, πλέον ολοκληρώνονται σε ημέρες.

Σε αυτό το σημείο μπαίνει δυναμικά η Google. Η ερευνητική της ομάδα συμβάλλει καθοριστικά με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης που επιταχύνουν την αλληλούχιση DNA και μειώνουν τα σφάλματα που προκύπτουν από τα όργανα υψηλής απόδοσης (High-Throughput Sequencing). Ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία της είναι το DeepVariant, που παρουσιάστηκε το 2018. Αντί να διαβάζει απλώς τις ακολουθίες DNA, το DeepVariant μετατρέπει το πρόβλημα σε αναγνώριση εικόνας: ένα νευρωνικό δίκτυο εξετάζει οπτικοποιημένα «reads» —μικρά τμήματα DNA που παράγουν τα όργανα HTS— και αποφασίζει αν οι διαφορές μεταξύ τους οφείλονται σε πραγματικές γενετικές μεταλλάξεις ή σε τεχνικά σφάλματα. Η προσέγγιση αυτή αποδείχθηκε πολύ πιο ακριβής από τις παλαιότερες μεθόδους.

Πρόσφατα, το τμήμα Google Research παρουσίασε και το DeepPolisher, ένα ακόμη εργαλείο που υπόσχεται να μειώσει τα λάθη στην τελική συναρμολόγηση των γονιδιωμάτων κατά 50%. Το πρόγραμμα αυτό διορθώνει τις ακολουθίες DNA που έχουν ήδη διαβαστεί, ώστε να μη χαθούν κρίσιμες πληροφορίες για γονίδια που μπορεί να σχετίζονται με ασθένειες ή γενετικές δυσλειτουργίες. Με τη βοήθεια τέτοιων συστημάτων, οι ερευνητές μπορούν να αποκτήσουν πιο καθαρή εικόνα για το πώς μεταλλάσσονται τα γονίδια, πώς εξελίσσονται τα είδη και —σε ορισμένες περιπτώσεις— πώς μπορούν να προστατευθούν από την εξαφάνιση.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα έρχεται από τη Νέα Ζηλανδία, όπου το πρόγραμμα EBP βοήθησε στη διάσωση του Kākāpō, ενός σπάνιου παπαγάλου που δεν πετάει και μπορεί να ζήσει έως και έναν αιώνα. Το 2015 είχαν απομείνει μόλις 49 άτομα. Με την πλήρη ανάλυση του γονιδιώματος κάθε πουλιού, οι επιστήμονες εντόπισαν τις περιοχές με τη μεγαλύτερη γενετική ποικιλία, κρίσιμο στοιχείο για την αποφυγή της ενδογαμίας και των προβλημάτων που τη συνοδεύουν, όπως μειωμένη γονιμότητα ή ασθενές ανοσοποιητικό. Έπειτα, μετακίνησαν στρατηγικά τα πουλιά σε διαφορετικές περιοχές, δίνοντάς τους περισσότερες ευκαιρίες αναπαραγωγής. Μέσα σε τρεις γενιές, ο πληθυσμός αυξήθηκε σχεδόν τετραπλάσια, φτάνοντας τους 250 Kākāpō σήμερα.

Παρόλο που το έργο βρίσκεται ακόμη μακριά από τον τελικό του στόχο, οι ρυθμοί επιταχύνονται. Το πρώτο ανθρώπινο γονιδίωμα χρειάστηκε δέκα χρόνια και κόστισε περίπου 3 δισεκατομμύρια δολάρια για να ολοκληρωθεί το 2003. Σήμερα, με την υποστήριξη της τεχνητής νοημοσύνης, μια πλήρης ανάλυση DNA μπορεί να ολοκληρωθεί σε μόλις μία ημέρα, με κόστος κάτω από 1.000 δολάρια.

ΠΗΓΗ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Leave a reply

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Σε “Πάει” σε γαλαξίες και σε άλλα μέρη απ’ το δωμάτιό σου! Καίει 1,5W και Δουλεύει ακόμα και με power bank. Στα 28€ ΚΟΜΠΛΕ…...

Ήρθε από Κίνα και ίσως είναι το απόλυτο μικρό, οικονομικό USB mini φωτιστικό νυκτός για παιδικό δωμάτιο — και όχι μόνο! Σήμερα τσεκάρουμε μαζί το...

iPhone 20 Pro: Η Apple αλλάζει ριζικά την κάμερα του επετειακού μοντέλου

Η Apple ετοιμάζει ήδη το επετειακό της μοντέλο και σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, αυτό θα συνοδεύεται από μια σημαντική αλλαγή στη βασική κάμερα...

Google: Η πρώτη «πλήρως αυτοματοποιημένη» κυβερνοεπίθεση με AI

Ρωσόφωνοι χάκερ δημιούργησαν έναν πράκτορα τεχνητής νοημοσύνης, ο οποίος πραγματοποίησε «την πρώτη πλήρως αυτοματοποιημένη κυβερνοεπίθεση», σύμφωνα με σημερινή ανακοίνωση της Google. Η μονάδα πληροφοριών κυβερνοαπειλών...

Google Maps: Το Ask Maps με Gemini έρχεται στην Ελλάδα

Το Ask Maps, η λειτουργία των Χαρτών Google με Gemini που απαντά σε ερωτήσεις για μέρη και διαδρομές, επεκτείνεται σε περισσότερες από 30 χώρες...

Apple 2027: Τα 18 νέα προϊόντα που αναμένονται

Η Apple ετοιμάζει τουλάχιστον 18 νέα προϊόντα για το 2027. Ανάμεσά τους είναι τα iPhone 20 Pro και iPhone 20 Pro Max, που θα...

ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ

Σε “Πάει” σε γαλαξίες και σε άλλα μέρη απ’ το δωμάτιό σου! Καίει 1,5W και Δουλεύει ακόμα και με power bank. Στα 28€ ΚΟΜΠΛΕ…...

Ήρθε από Κίνα και ίσως είναι το απόλυτο μικρό, οικονομικό USB mini φωτιστικό νυκτός για παιδικό δωμάτιο — και όχι μόνο! Σήμερα τσεκάρουμε μαζί το...

Ninkear MBOX18 Review: Mini PC Τσέπης 15W με Intel Core 3 304, NPU 15 TOPS, Πραγματική Thunderbolt 4 (40Gbps) + GIVEAWAY!

Χρόνια τώρα φωνάζω για τα mini PC και για τις λύσεις που δίνουν στην καθημερινότητα. Ποτέ όμως μέχρι σήμερα δεν σας είχα κάνει ένα...

Μιλάνε Ελληνικά κι αλλες165 ΓΛΩΣΣΕΣ.. Τραβάνε Βίντεο και πολλά άλλα Στα 43€ ΚΟΜΠΛΕ… E12 AI Camera Headset

Άνοιξε καλά τα αυτιά σου, γιατί αυτό που βλέπεις εδώ σήμερα μόνο απλά ακουστικά δεν είναι! Τι κάνουν; Τραβάνε βίντεο 1080p και φωτογραφίες, μεταφράζουν προφορικό...

Ήρθε PRO Έκδοση του BEST SELLER Smartwatch με Offline Maps, Chat GPT και πολλά άλλα! Zeblaze Stratos 4 Pro…. ΣΤΑ 70€ ΚΟΜΠΛΕ!!!

Έρχεται με οθονάρα AMOLED 1.43 ιντσών, αυτόνομο GPS, rugged ανθεκτική κατασκευή 5ATM και... όπα, όπα! Θα μου πεις εύλογα: «Ρε συ Παναγιώτη, αυτά μας...

Ο πιο VFM και “ΧΩΜΑ” Μεγάλος Smart WiFi Αφυγραντήρας 20L (60τμ) που Σου Γλιτώνει Ρεύμα στη Θέρμανση… HUMILABS 20L Χθες στα 144€ ΚΟΜΠΛΕ (βίντεο)

Ήρθε για να δώσει πραγματική λύση στον μεγαλύτερο βραχνά κάθε σπιτιού ή γραφείου: τη θέρμανση, την κατανάλωση ρεύματος και το τελικό κόστος! Σήμερα σας παρουσιάζω...