Πολλοί είναι αυτοί που όταν αγοράζουν το νέο monitor του υπολογιστή απογοητεύονται βλέποντας ξεθωριασμένα χρώματα θολό κείμενο και lag στην κίνηση. Στις περισσότερες περιπτώσεις το πρόβλημα δεν είναι το ίδιο το panel αλλά οι ρυθμίσεις.
Τα σύγχρονα λειτουργικά συστήματα και monitors διαθέτουν δεκάδες επιλογές που αν ενεργοποιηθούν λάθος μπορούν να υποβαθμίσουν δραματικά την εικόνα χωρίς να φαίνεται ότι κάτι έχει χαλάσει.
HDR: Γιατί καλό είναι να το έχεις κλειστό τις περισσότερες φορές
Αν το monitor σου διαφημίζεται ως HDR ίσως θεωρείς ότι πρέπει να έχεις το HDR μονίμως ενεργό. Στην πραγματικότητα ισχύει ακριβώς το αντίθετο. Το HDR έχει σχεδιαστεί για συγκεκριμένο περιεχόμενο και όχι για γενική χρήση.
Τα περισσότερα monitors είναι βελτιστοποιημένα για SDR περιεχόμενο. Όταν προβάλλεις SDR με ενεργό HDR οι καμπύλες gamma και το tone mapping δεν ταιριάζουν με το σήμα με αποτέλεσμα ξεπλυμένα χρώματα χαμηλή αντίθεση και μια γενικά θαμπή εικόνα. Επιπλέον το HDR αυξάνει την κατανάλωση ρεύματος και τη θερμοκρασία της οθόνης μειώνοντας τη διάρκεια ζωής της.
Η σωστή πρακτική είναι απλή. Ενεργοποίησε το HDR μόνο όταν παρακολουθείς HDR ταινίες ή παίζεις παιχνίδια που το υποστηρίζουν πραγματικά.
Pixel Overdrive: Όταν η ταχύτητα χαλάει την εικόνα
Το Pixel Overdrive γνωστό και ως Overdrive Response Time ή TraceFree στο OSD του monitor έχει σχεδιαστεί για να μειώνει το motion blur επιταχύνοντας την αλλαγή των pixel. Το πρόβλημα ξεκινά όταν η ρύθμιση είναι πολύ επιθετική.
Σε υψηλά επίπεδα overdrive εμφανίζεται το φαινόμενο overshoot ή inverse ghosting. Αντί για καθαρή κίνηση βλέπεις φωτεινά ή σκοτεινά halos πίσω από κινούμενα αντικείμενα. Αυτό γίνεται ιδιαίτερα ενοχλητικό σε παιχνίδια γρήγορης δράσης αλλά ακόμη και στο απλό scrolling κειμένου.
Η λύση είναι να επιλέγεις ένα μεσαίο επίπεδο overdrive και όχι το μέγιστο.
Color Profiles και Auto Color Management: Ο αόρατος εχθρός των χρωμάτων
Στα Windows υπάρχει η λειτουργία Auto Color Management η οποία υποτίθεται ότι εξασφαλίζει σωστά χρώματα σε όλες τις εφαρμογές. Στην πράξη όμως συχνά ακυρώνει τα ICC color profiles και συμπιέζει τα πάντα στο sRGB.
Αν διαθέτεις gaming monitor ή επαγγελματική οθόνη με wide color gamut τα χρώματα θα δείχνουν φτωχά και άτονα. Αυτό επηρεάζει έντονα designers φωτογράφους και video editors αλλά ακόμη και τον απλό χρήστη που θέλει να απολαμβάνει σωστά χρώματα σε ταινίες και παιχνίδια.
Για πραγματική χρωματική ακρίβεια η απενεργοποίηση του Auto Color Management είναι συνήθως η σωστή επιλογή.
Ανάλυση και scaling: Η πιο συχνή αιτία θολού κειμένου
Αν το κείμενο μοιάζει θολό ή τα εικονίδια φαίνονται σαν να λιώνουν το πρόβλημα σχεδόν πάντα βρίσκεται στην ανάλυση ή στο scaling. Κάθε οθόνη έχει native ανάλυση και πρέπει να χρησιμοποιείται αυτή. Αν για παράδειγμα τρέχεις 1080p σε monitor 1440p το λειτουργικό αναγκάζεται να τεντώσει την εικόνα προκαλώντας θόλωση.
Το scaling χρησιμοποιείται για να μεγαλώσει το UI σε οθόνες υψηλής πυκνότητας pixel. Αν όμως η εφαρμογή δεν το υποστηρίζει σωστά το αποτέλεσμα είναι fuzzy εικόνα σαν υπερβολικό zoom. Στις περισσότερες περιπτώσεις η επιλογή της προτεινόμενης τιμής scaling λύνει το πρόβλημα.
VSync και FPS caps: Όταν η ομαλότητα φέρνει lag
Το VSync χρησιμοποιείται για να εξαφανίσει το screen tearing συγχρονίζοντας τα frames της GPU με το refresh rate του monitor. Το τίμημα είναι input lag καθώς η κάρτα γραφικών περιμένει την οθόνη πριν εμφανίσει το επόμενο frame.
Αν το FPS πέσει κάτω από το refresh rate το αποτέλεσμα μπορεί να είναι απότομο stutter με πτώση ακόμη και στο μισό των Hz. Γι’ αυτό πολλοί gamers προτιμούν εναλλακτικές λύσεις όπως adaptive sync τεχνολογίες ή προσεκτικά ρυθμισμένα FPS caps.
Σημειώνεται ότι καμία από αυτές τις ρυθμίσεις δεν είναι μόνιμη και καμία δεν σημαίνει ότι το monitor σου είναι κακό.
