Περισσότερα από έξι εκατ. ευρώ ή περί τα 35.000 ευρώ κατά μέσο όρο την ημέρα έκαναν «φτερά» από τους τραπεζικούς λογαριασμούς των Ελλήνων το πρώτο εξάμηνο του 2022, με τους απατεώνες του διαδικτύου να δείχνουν ιδιαίτερη… προτίμηση στις εξ αποστάσεως συναλλαγές.
Ειδικότερα, όπως προκύπτει από την Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ), σε συναλλαγές αξίας άνω των 43 δισ. ευρώ τα περιστατικά απάτης αφορούσαν σε πάνω από έξι εκατ. ευρώ, με τον σχετικό δείκτη να κυμαίνεται στο επίπεδο του 0,01% και να αναλογεί σε ένα ευρώ αξία απάτης ανά 7.000 ευρώ αξία συναλλαγών. Σε όρους περιστατικών απάτης, ο δείκτης κυμάνθηκε το α’ εξάμηνο του 2022 στο επίπεδο του 0,02% και αναλογεί σε μία συναλλαγή απάτης ανά 6.600 συναλλαγές. «Από την ανάλυση των περιστατικών απάτης ανά δίαυλο συναλλαγής με κάρτες πληρωμών, δηλαδή α) συναλλαγές σε τερματικά ΑΤΜ, β) πληρωμές σε τερματικά POS και γ) εξ αποστάσεως συναλλαγές χωρίς την φυσική παρουσία της κάρτας (card not present – CNP), προκύπτει ότι το υψηλότερο ποσοστό απάτης αφορά στις εξ αποστάσεως συναλλαγές», τονίζεται στην Έκθεση.
Συγκεκριμένα, το α’ εξάμηνο του 2022 ο αριθμός των περιστατικών απάτης που καταγράφηκε ανά δίαυλο συναλλαγής ανήλθε σε 1.476 στις συναλλαγές ΑΤΜ, σε 17.000 στις πληρωμές POS και σε 117.000 στις CNP συναλλαγές. Η αντίστοιχη αξία των περιστατικών απάτης διαμορφώθηκε σε 679.000 ευρώ στις συναλλαγές ΑΤΜ, σε 490.000 ευρώ στις πληρωμές POS και σε πέντε εκατ. ευρώ στις CNP συναλλαγές. «Εξετάζοντας περαιτέρω την απάτη που διενεργήθηκε στις εξ αποστάσεως συναλλαγές μέσω διαδικτύου ή ταχυδρομείου/τηλεφώνου διαπιστώνεται ότι οι περισσότερες περιπτώσεις απάτης αφορούν στις συναλλαγές μέσω διαδικτύου», προστίθεται.
Σύμφωνα με την ΤτΕ, τα περιστατικά απάτης αφορούν κυρίως σε διαδικτυακές συναλλαγές αγορών σε εμπόρους του εξωτερικού με κάρτες που έχουν εκδοθεί στην Ελλάδα. Τα υψηλότερα ποσοστά απάτης στις διασυνοριακές συναλλαγές μέσω διαδικτύου οφείλονται κυρίως στην εκτενέστερη χρήση του διεθνούς τεχνικού προτύπου ασφαλών συναλλαγών 3D Secure από παρόχους υπηρεσιών πληρωμών στην Ελλάδα σε σχέση με τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών του εξωτερικού.
Ποιος πληρώνει το… μάρμαρο
Οι οικονομικές ζημίες που προκύπτουν από τις συναλλαγές απάτης και οι οποίες επιμερίζονται στα συμβαλλόμενα μέρη της συναλλαγής ανάλογα με την υπαιτιότητά τους «άγγιξαν» τα 5,6 εκατ. ευρώ το α’ εξάμηνο του 2022, μειωμένες κατά 14% συγκριτικά με το β’ εξάμηνο του 2021 και κατά 9% σε σχέση με το α’ εξάμηνο του 2021. Σε ό, τι αφορά τον επιμερισμό τους, όπως σημειώνει η ΤτΕ, το μεγαλύτερο μέρος της ζημίας επιβαρύνει τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών που αποδέχονται συναλλαγές καρτών και ο οποίοι, κατά το α’ εξάμηνο του 2022, επωμίστηκαν το 50% της συνολικής ζημίας. Αντίστοιχα, οι πάροχοι-εκδότες καρτών πληρωμών επιβαρύνθηκαν σε ποσοστό 40%. Οι κάτοχοι-χρήστες καρτών επιβαρύνθηκαν σε ποσοστό 10%.
Μεταφορές πιστώσεων: «Έκρηξη» στα περιστατικά απάτης
Αύξηση κατά 609% στα περιστατικά απάτης και κατά 320% στην αναλογούσα αξία καταγράφηκε το 2021 στις μεταφορές πιστώσεων. Πιο αναλυτικά, πέρυσι διενεργήθηκαν 481 εκατομμύρια πελατειακές συναλλαγές με τη χρήση μεταφοράς πίστωσης, αξίας 739 δισ. ευρώ και καταγράφηκαν 8.365 περιστατικά απάτης, συνολικής αξίας 26,3 εκατ. ευρώ σε σχέση με τα 1.179 περιστατικά απάτης συνολικής αξίας, 6,2 εκατ. ευρώ, το έτος 2020. «Από την ανάλυση των στοιχείων προκύπτει ότι η πλειονότητα των τεχνικών διενέργειας της απάτης αφορά στις μεθόδους της (α) έκδοσης εντολής πληρωμής από τον απατεώνα, καθώς και (β) της χειραγώγησης του πληρωτή από τον απατεώνα. Βάσει της (α) μεθόδου ο απατεώνας εκδίδει πλαστή εντολή πληρωμής, αφού αποκτήσει τα ευαίσθητα δεδομένα πληρωμής του πληρωτή ή του δικαιούχου με δόλια μέσα, ενώ βάσει της (β) μεθόδου ο πληρωτής παρέχει καλή τη πίστει τη συγκατάθεσή του στην εκτέλεση εντολής πληρωμής προς λογαριασμό πληρωμών τρίτου, θεωρώντας ότι ανήκει σε νόμιμο δικαιούχο», εξηγεί η ΤτΕ.
Άμεσες συναλλαγές: Το πλέον ασφαλές μέσο πληρωμών
Στο πλέον ασφαλές μέσο πληρωμών αναδεικνύονται οι άμεσες συναλλαγές, αφού, σύμφωνα με την κεντρική τράπεζα, δεν έχουν καταγραφεί περιστατικά απάτης από τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών. Αξίζει να αναφερθεί πως σε ετήσια βάση οι πελατειακές συναλλαγές με τη χρήση άμεσων χρεώσεων παρουσίασαν το 2021 αύξηση κατά 21% συγκριτικά με το 2020 και διαμορφώθηκαν στις 25,9 εκατομμύρια συναλλαγές.
