Οι οθόνες κυριαρχούν σε μεγάλο μέρος της καθημερινότητάς μας και οι άνθρωποι ενδιαφέρονται να μάθουν αν έχουν κάποια επίδραση από το φως της ίδιας της οθόνης. Ποιος όμως είναι ο αντίκτυπος του μπλε φωτός των οθονών στην υγεία μας;
Το μπλε φως είναι ένα χρώμα που αποτελεί μέρος του φάσματος φωτός που είναι ορατό στο ανθρώπινο μάτι, εμφανίζεται σε μήκη κύματος μεταξύ 380 και 500 νανόμετρων και αποτελεί περίπου το ένα τρίτο του φωτός που μπορούμε να δούμε. Δύο από τους κύριους τρόπους με τους οποίους το μπλε φως λέγεται ότι είναι δυνητικά επιβλαβές είναι ότι βλάπτει τα μάτια μας και μας εμποδίζει να κοιμηθούμε καλά το βράδυ. Πόση αλήθεια υπάρχει όμως σε αυτούς τους ισχυρισμούς, προσπαθούν να εντοπίσουν νέες σχετικές μελέτες.
Πιο συγκεκριμένα μια από τις κύριες μελέτες αποτελεί μια εργασία του 2018 από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Τολέδο, στην οποία η ομάδα εξέτασε πώς ο αμφιβληστροειδής, μια ένωση που απορροφά το φως και βρίσκεται στο μάτι, ανταποκρίθηκε στην έκθεση στο μπλε φως και διαπίστωσε ότι υπήρχε βλάβη στις κυτταρικές μεμβράνες στα κύτταρα που εξετάστηκαν. Ωστόσο ενώ ο αμφιβληστροειδής υπάρχει στο ανθρώπινο μάτι, αυτό συμβαίνει επειδή δεν μιμήθηκε τις συνθήκες ενός πραγματικού, ζωντανού ανθρώπινου ματιού. Όλες οι κυτταρικές σειρές που εξετάστηκαν εκτός από μία προέρχονταν από άλλα μέρη του σώματος, τα οποία δεν εκτίθενται στο μπλε φως. Ο αμφιβληστροειδής επίσης δεν αγγίζει την κυτταρική μεμβράνη στα κύτταρα που βρίσκονται στην πραγματικότητα στα ανθρώπινα μάτια.
Μια άλλη μελέτη εξέτασε κύτταρα που υπάρχουν στον αμφιβληστροειδή, το μέρος του ματιού που ανιχνεύει το φως και το μετατρέπει σε ηλεκτρικά σήματα που ερμηνεύονται από τον εγκέφαλο. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι δύο ώρες μετά την έκθεση στο μπλε φως, αυτά τα κύτταρα είχαν υποστεί σοβαρή βλάβη στο DNA, η οποία είχε προκαλέσει τον θάνατό τους. Υπάρχει όμως ένα μειονέκτημα καθώς η μελέτη διεξήχθη σε κύτταρα αρουραίων. Άρα τα αποτελέσματα δεν μπορούν απαραίτητα να μεταφραστούν σε ανθρώπους και η έρευνα που διεξάγεται in vitro σημαίνει ότι δεν μπορεί να δώσει συμπεράσματα για το πώς θα αντιδράσουν οι ζωντανοί αρουραίοι σε ανάλογες καταστάσεις.
Ακόμη μια ανασκόπηση του Cochrane του 2023 εξέτασε 17 κλινικές δοκιμές που συνέκριναν τις επιδράσεις του φιλτραρίσματος του μπλε φωτός έναντι των φακών που δεν φιλτράρουν το μπλε φως στα μάτια και διαπίστωσε ότι οι πρώτοι “ενδέχεται να μην μετριάσουν τα συμπτώματα της καταπόνησης των ματιών με τη χρήση υπολογιστή, σε μια βραχυπρόθεσμη περίοδο παρακολούθησης, σε σύγκριση με τους φακούς που δεν φιλτράρουν το μπλε φως”. Αυτό που φαίνεται να είναι η κύρια αιτία της καταπόνησης των ματιών μετά τη χρήση ψηφιακών συσκευών, σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας, είναι το να μην ανοιγοκλείνουμε αρκετά τα μάτια μας όταν τις χρησιμοποιούμε.
Συμπερασματικά δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι το μπλε φως είναι κακό για τον άνθρωπο, ειδικά όσον αφορά την πρόκληση βλάβης στα μάτια. Όπως πάντα, τονίζουμε ότι πρέπει να ζητείται η συμβουλή από εξειδικευμένους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης σχετικά με ιατρικές παθήσεις.
