Η ΕΕ θέλει να αλλάξει τον τρόπο που αλληλεπιδρούμε με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στοχεύοντας στο πρόβλημα εθισμού. Όλες οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης είναι σχεδιασμένες ώστε να κρατούν τον χρήστη συνεχώς σε αυτές και φυσικά να βγάζουν κέρδος. Όσο περισσότερο κάθεται ο χρήστης σε αυτές, τόσες περισσότερες διαφημίσεις βλέπει, για αυτό οι πλατφόρμες ωθούν τον χρήστη σε ένα ατελείωτο scrolling. Έτσι, οι Βρυξέλες θέλουν να αντιμετωπίσουν την εθιστική φύση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, βάζοντας τέλος στην άπειρο scrolling. Η ΕΕ δε το αντιμετωπίζει μόνο σαν κάτι ενοχλητικό, αλλά και ως νομικό κίνδυνο, βάσει του Νόμου περί Ψηφιακών Υπηρεσιών (DSA).
Η ΕΕ έχει επισημάνει πως εφαρμογές όπως το TikTok και τα reels του Instagram, είναι από τη φύση τους εθιστικές. Ο εθισμός φαίνεται να είναι ακόμα μεγαλύτερος στους μικρότερους ηλικιακά χρήστες. Έτσι, για να παραμείνουν οι πλατφόρμες αυτές συμμορφούμενες με τον νόμο της ΕΕ, θα πρέπει να προβούν σε ορισμένες αλλαγές, ώστε αν μην φάνε τεράστιες οικονομικές κυρώσεις.
Οι απαιτήσεις της EE για το ατελείωτο scrolling
Συγκεκριμένα η ΕΕ ζητάει:
- Να σταματήσει το ατελείωτο Scrolling: Θα πρέπει να αντικατασταθεί η ατελείωτη ροή βίντεο με καθορισμένα σημεία διακοπής
- Επιβολή διαλλειμάτων: Μετάβαση από προαιρετικές υπενθυμίσεις σε αυστηρές, υποχρεωτικές διακοπές χρόνου οθόνης.
- Αλγοριθμική Διαφάνεια: Άνοιγμα των μηχανών προτάσεων, που κρατούν τον χρήστη σε μια λούπα ατελείωτων βίντεο για ώρες.
Το ντόμινο για τις Big Tech ξεκινά
Αν και το TikTok είναι η άμεσος στόχος της ΕΕ, δεν είναι το μόνο που είναι προγραμματισμένο για να είναι εθιστικό. Η ΕΕ έχει ξεκινήσει τη δημιουργία ενός σχεδίου που θα αφορά όλο τον κλάδο. Η Meta (Facebook και Instagram) ήδη ελέγχεται από τις αρχές για παρόμοιες πρακτικές, όπως επίσης και το X, που περνάει ελέγχους διαφάνειας στο παρελθόν αλλά και τώρα.
Το όλο εγχείρημα βασίζεται στο επιχείρημα πως η διαφήμιση που βασίζεται στην παρακολούθηση του χρήστη, απαιτεί από τον χρήστη να περνάει όσο περισσότερο χρόνο γίνεται μπροστά στην οθόνη του. Η EE όμως, έχει χαρακτηρίσει τον σχεδιασμό αυτών των εφαρμογών ως απειλές για την ψυχική υγεία και όχι άδικα. Έτσι, επιβάλει στις εταιρείες μια στροφή στον πυρήνα τους, που θα βασίζεται περισσότερο στην ασφάλεια του χρήστη και μετά την εμπλοκή του με το περιεχόμενο.
Τι γίνεται από εδώ και πέρα
Στην παρούσα φάση είμαστε σε διαπραγματεύσεις μεταξύ της EE και του TikTok. Μάλιστα, τα διακυβεύματα είναι ιδιαίτερα ψηλά για τις εταιρείες. Όπως ήταν λογικό, το TikTok έχει ήδη αντιδράσει στις αποφάσεις, αποκαλώντας τις κατηγορίες αβάσιμες, ενώ περιμένουμε να τις αμφισβητήσει και στο δικαστήριο. Αν όμως οι πλατφόρμες αρνηθούν να ακολουθήσουν την ευρωπαϊκή νομοθεσία, είναι αντιμέτωπες με πρόστιμα μέχρι και 6% του παγκόσμιου τζίρου τους.
Αυτές οι αλλαγές δεν πρόκειται να γίνουν από την μια μέρα στην άλλη, όμως όλα δείχνουν πως η ΕΕ είναι αποφασισμένη να βάλει ένα τέλος στη ασυδοσία των μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας. Όσο και αν το TikTok και η Meta αρνούνται πως οι πλατφόρμες τους δεν είναι εθιστικές, όλοι γνωρίζουμε πως είναι και μάλιστα πάρα πολύ. Όλα αυτά έχουν σοβαρές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία των χρηστών, αλλά και στην διαμόρφωση των νοητικών τους ικανοτήτων. Εδώ να θυμίσουμε, πως η Gen Z είναι η πρώτη γενιά στην ιστορία που έχει χαμηλότερο IQ από την προηγούμενη, του Millennials.
Λογικά οι αλλαγές θα γίνουν με αργούς ρυθμούς, αφού οι πλατφόρμες προσπαθούν να καθυστερήσουν όσο περισσότερο μπορούν την πλήρη συμμόρφωση με τα νέα πρότυπα της ΕΕ. Εσείς τι λέτε; Πρέπει να ληφθούν μέτρα για την προστασία των χρηστών από τον εθισμό;
