Αν ρωτήσεις έναν γονιό τι φοβάται περισσότερο στο διαδίκτυο, η απάντηση είναι σχεδόν πάντα η ίδια: το ακατάλληλο περιεχόμενο και οι ατέλειωτες ώρες μπροστά στην οθόνη. Υπάρχει όμως μια άλλη, πολύ πιο ύπουλη απειλή που οι περισσότεροι την προσπερνάμε: η κλοπή της ψηφιακής ταυτότητας του παιδιού, με συνέπειες που εμφανίζονται χρόνια μετά.
Γιατί όμως ένας απατεώνας να ασχοληθεί με τα στοιχεία ενός 10χρονου; Η απάντηση κρύβεται στη «διάρκεια ζωής» των δεδομένων. Ένα παιδί έχει καθαρό πιστωτικό μητρώο και καμία ιδέα για το τι σημαίνει οικονομική απάτη. Αν κάποιος υποκλέψει τα στοιχεία του σήμερα, μπορεί να τα χρησιμοποιήσει για να βγάλει κάρτες ή να πάρει δάνεια, χωρίς κανείς να πάρει χαμπάρι. Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί ασφαλείας στο WeLiveSecurity της ESET, το θύμα θα το ανακαλύψει μετά από μια δεκαετία, όταν προσπαθήσει να ανοίξει τον πρώτο του τραπεζικό λογαριασμό ή να αιτηθεί ένα δάνειο.
Τα πράγματα γίνονται ακόμα χειρότερα αν αναλογιστούμε τα επίσημα δεδομένα: η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου (FTC) καταγράφει κατακόρυφη αύξηση στα περιστατικά κλοπής ταυτότητας ανηλίκων, τα οποία έχουν εκτοξευθεί κατά 40% τα τελευταία χρόνια.
Η παγίδα των «δωρεάν cheats» στο Roblox
Τα πράγματα γίνονται ακόμα πιο επικίνδυνα αν αναλογιστούμε πώς συμπεριφέρονται τα παιδιά online. Η επιθυμία για ένα σπάνιο item ή λίγα δωρεάν νομίσματα σε ένα παιχνίδι μπορεί να τα κάνει εξαιρετικά εύπιστα.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι όσα συμβαίνουν καθημερινά στην πλατφόρμα του Roblox. Δεκάδες ανήλικοι χρήστες κατεβάζουν δήθεν «εργαλεία για cheats» (όπως το Solara). Το αποτέλεσμα; Παραδίδουν εν αγνοία τους τους κωδικούς πρόσβασης, χάνουν τα σπάνια skins τους και, το κυριότερο, εκθέτουν τις πιστωτικές κάρτες που έχουν συνδέσει οι γονείς τους.
Την ίδια στιγμή, δεν είναι λίγοι οι γονείς που τροφοδοτούν άθελά τους το πρόβλημα. Η συνήθεια να δημοσιεύουμε στα social media κάθε λεπτομέρεια από τη ζωή των παιδιών μας, από το πλήρες όνομα μέχρι την ημερομηνία γέννησης και το σχολείο τους, δίνει στους απατεώνες έτοιμο το «υλικό» για να συνθέσουν μια πλαστή ταυτότητα.
Πώς καταλαβαίνεις ότι κάτι δεν πάει καλά;
Στην πράξη, τα σημάδια μιας παραβίασης φαίνονται γρήγορα, αρκεί να ξέρεις πού να κοιτάξεις. Αν ο κωδικός στο αγαπημένο παιχνίδι του παιδιού σταματήσει ξαφνικά να λειτουργεί, αν εξαφανίστηκαν ψηφιακά αντικείμενα ή αν λάβεις ειδοποίηση για περίεργες χρεώσεις στην κάρτα σου, το κακό έχει ήδη γίνει.
Επίσης, αν φίλοι του παιδιού αναφέρουν ότι λαμβάνουν παράξενα μήνυματα από το προφίλ του, είναι σχεδόν βέβαιο ότι ο λογαριασμός έχει περάσει σε ξένα χέρια.
Τι μπορούμε να κάνουμε στην πράξη
Δεν χρειάζεται ούτε πανικός, ούτε να κόψουμε το ίντερνετ από τα παιδιά. Χρειάζεται όμως να βάλουμε μερικούς βασικούς κανόνες ψηφιακής υγιεινής στην καθημερινότητά μας:
Πρώτον, περιορίζουμε την πληροφορία. Δεν υπάρχει κανένας λόγος να φτιάχνουμε λογαριασμούς σε κάθε εφαρμογή που ζητάει εγγραφή, ούτε να ανεβάζουμε προσωπικά δεδομένα χωρίς λόγο. Δεύτερον, θωρακίζουμε τους λογαριασμούς. Ένας ξεχωριστός, ισχυρός κωδικός για κάθε υπηρεσία και η ενεργοποίηση του Tap/SMS Verification (2FA) κόβουν την όρεξη στη συντριπτική πλειοψηφία των επίδοξων εισβολέων.
Τέλος, το σημαντικότερο είναι η κουβέντα. Όταν το παιδί καταλάβει γιατί δεν πρέπει να πατάει σε περίεργα links που υπόσχονται «δωρεάν Robux», έχει κάνει το σημαντικότερο βήμα για να προστατεύσει τον εαυτό του.
