Πρόκειται για τη λειτουργία Vehicle Motion Cues, μια λιγότερο γνωστή δυνατότητα του iPhone που έχει σχεδιαστεί για να βοηθά τους ανθρώπους που υποφέρουν από ναυτία ή ζάλη κατά τη διάρκεια των μετακινήσεων.
Η λειτουργία εμφανίζει στην οθόνη κινούμενες κουκκίδες, οι οποίες μεταβάλλουν τη θέση τους ανάλογα με την κίνηση του οχήματος. Αυτό γίνεται χάρη στους αισθητήρες κίνησης του τηλεφώνου, και συγκεκριμένα στο επιταχυνσιόμετρο, με στόχο να μειωθεί η σύγκρουση ανάμεσα σε αυτό που αντιλαμβάνεται το σώμα και σε αυτό που βλέπουν τα μάτια.
Σύμφωνα με το BBC, οι απόψεις για την αποτελεσματικότητά της διίστανται. Ωστόσο, τους τελευταίους μήνες ολοένα και περισσότεροι χρήστες δηλώνουν ότι η συγκεκριμένη λειτουργία έχει αλλάξει την εμπειρία των μετακινήσεων τους ,με ορισμένους να υποστηρίζουν ότι τους βοηθά σημαντικά στην αντιμετώπιση της ναυτίας.
Γιατί προκαλείται η ναυτία από την κίνηση
Η ναυτία από την κίνηση είναι ένα φαινόμενο που έχει απασχολήσει επί δεκαετίες την επιστημονική κοινότητα. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι αρκετοί από τους ερευνητές που μελετούν το φαινόμενο υποφέρουν και οι ίδιοι από αυτό.
Ο Τομ Στόφρεγκεν, ομότιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα στις ΗΠΑ, μελετά τη ναυτία από την κίνηση από τη δεκαετία του 1980. Ο ίδιος έχει περιγράψει τις ιδιαίτερα έντονες επιπτώσεις που μπορεί να έχει η κατάσταση, αναφέροντας ότι κατά τη διάρκεια μιας κρουαζιέρας μπορεί να παραμένει στην καμπίνα του για τρεις έως τέσσερις ημέρες, χωρίς να μπορεί να φάει ή να σηκωθεί από το κρεβάτι.
Οι επιστήμονες δεν συμφωνούν απόλυτα ως προς την αιτία του φαινομένου. Η πιο διαδεδομένη θεωρία είναι αυτή της «αισθητηριακής σύγκρουσης». Σύμφωνα με αυτή, το εσωτερικό αυτί αντιλαμβάνεται την κίνηση, ενώ η όραση μπορεί να λαμβάνει διαφορετικά ή αντικρουόμενα ερεθίσματα – για παράδειγμα, όταν ένας επιβάτης κοιτάζει το εσωτερικό ενός αυτοκινήτου ή διαβάζει στο κινητό του ενώ το όχημα κινείται.
Ο Στόφρεγκεν, ωστόσο, υποστηρίζει μια διαφορετική προσέγγιση. Σύμφωνα με τη θεωρία του, οι μύες και τα συστήματα του σώματος προσπαθούν διαρκώς να προβλέψουν την επόμενη κίνηση και να προσαρμόσουν ανάλογα τη στάση του σώματος. Όταν η πρόβλεψη αυτή αποτυγχάνει, μπορεί να προκύψει αποπροσανατολισμός και τελικά ναυτία. Η θεωρία αυτή θα μπορούσε, μεταξύ άλλων, να εξηγεί γιατί οι επιβάτες είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν συμπτώματα από τους οδηγούς. Ο οδηγός ελέγχει ο ίδιος την κίνηση του οχήματος και επομένως μπορεί να προβλέψει καλύτερα τις κινήσεις που πρόκειται να ακολουθήσουν.
Η Κρίστεν Στίνερσον, κλινική αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ και ειδικός στο αιθουσαίο σύστημα, το οποίο είναι υπεύθυνο για την ισορροπία, εξηγεί ότι η σύγχυση που προκαλείται από τα διαφορετικά αισθητηριακά ερεθίσματα μπορεί να οδηγήσει σε ζάλη και αποπροσανατολισμό. Σύμφωνα με την ίδια, η αντίδραση αυτή μπορεί να συνδέεται και με την ανθρώπινη εξέλιξη. Όταν ο οργανισμός αντιλαμβάνεται έντονο αποπροσανατολισμό, μπορεί να «υποθέσει» ότι έχει καταναλωθεί κάποια τοξική ουσία, προκαλώντας έτσι ναυτία και εμετό ως μηχανισμό άμυνας.
Πώς λειτουργούν οι κουκίδες του iPhone
Η βασική ιδέα πίσω από τη λειτουργία Vehicle Motion Cues είναι να παρέχει στα μάτια οπτικές πληροφορίες που αντιστοιχούν στην κίνηση του σώματος. «Σου δίνουν μια αίσθηση του πώς κινείσαι στον χώρο», εξηγεί η Στίνερσον, υποστηρίζοντας ότι η οπτική ανατροφοδότηση μπορεί να βοηθήσει στη μείωση των συμπτωμάτων.
Η ίδια αναφέρει ότι υπάρχουν επιστημονικές μελέτες που δείχνουν πως η παροχή οπτικών σημάτων σχετικά με την κίνηση μπορεί να είναι αποτελεσματική στην αντιμετώπιση της ναυτίας. Παρόμοια λογική χρησιμοποιούν και ειδικά γυαλιά κατά της ναυτίας, οι φακοί των οποίων περιέχουν υγρό που κινείται ανάλογα με την κίνηση του χρήστη. Η Στίνερσον υποστηρίζει ότι οι κουκκίδες του iPhone βοηθούν και τη δική της ναυτία από την κίνηση, ενώ έχει παρατηρήσει ότι η ασυνήθιστη εμφάνισή τους συχνά προκαλεί απορίες στους γύρω της.
Η λειτουργία μπορεί να ενεργοποιηθεί από τις Ρυθμίσεις > Προσβασιμότητα > Κίνηση > Vehicle Motion Cues. Ο χρήστης μπορεί είτε να αφήσει τις κουκκίδες μόνιμα ενεργοποιημένες είτε να επιλέξει την αυτόματη ενεργοποίησή τους όταν το iPhone ανιχνεύει ότι βρίσκεται σε κινούμενο όχημα.
Υπάρχουν επίσης εφαρμογές για συσκευές Android που προσφέρουν παρόμοια λειτουργία, ενώ έχουν κυκλοφορήσει πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες αντίστοιχη δυνατότητα ενδέχεται να ενσωματωθεί και σε συσκευές Pixel. Οι χρήστες μπορούν ακόμη να προσαρμόσουν την εμφάνιση των κουκκίδων, αλλάζοντας μεταξύ άλλων το μέγεθος και το χρώμα τους.
Για κάποιους είναι «θαυματουργές»
Η αποτελεσματικότητα της λειτουργίας δεν είναι ίδια για όλους. Ορισμένοι χρήστες που υποφέρουν από ναυτία κατά τη διάρκεια των μετακινήσεων αναφέρουν ότι δεν είδαν σημαντική διαφορά. Άλλοι, όμως, κάνουν λόγο για μια λειτουργία που τους έχει αλλάξει την καθημερινότητα. Η Ζάντι Μπρόκετ, επιμελήτρια από τη Νέα Υόρκη, δηλώνει ότι οι κουκκίδες αποτέλεσαν «game changer» για την ίδια και πλέον τις προτείνει σε όσους αναφέρουν ότι ζαλίζονται ή νιώθουν ναυτία όταν ταξιδεύουν με αυτοκίνητο.
Ανάλογη είναι και η εμπειρία του Ρόρι Κάρολ, αρχισυντάκτη του Alloy, ενός μέσου ενημέρωσης για τους λάτρεις της αυτοκίνησης. Η ναυτία από την κίνηση αποτελεί για τον ίδιο ένα ιδιαίτερα παράδοξο «επαγγελματικό πρόβλημα», καθώς περνά μεγάλο μέρος του χρόνου του ως επιβάτης σε αυτοκίνητα. Όπως αναφέρει, οι κουκκίδες αντιμετωπίζουν ένα πρόβλημα που τον ταλαιπωρεί σε όλη του τη ζωή και, σύμφωνα με τον ίδιο, «πραγματικά λειτουργούν».
Ωστόσο, υπάρχει μια ενδιαφέρουσα αντίφαση: η λειτουργία είναι χρήσιμη κυρίως όταν η ναυτία προκαλείται επειδή κάποιος κοιτάζει το κινητό του ενώ βρίσκεται σε κίνηση. Έτσι, η λύση στο πρόβλημα είναι – κατά κάποιον τρόπο – να συνεχίσει κανείς να κοιτάζει την οθόνη του.
Τα smartphones που εισχωρούν σε κάθε στιγμή της ζωής μας
Η συγκεκριμένη λειτουργία αποτελεί ένα ακόμη παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο τα smartphones επεκτείνουν διαρκώς τον ρόλο τους στην καθημερινότητα. Οι συσκευές μας παραμένουν ενεργές για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα χάρη στις καλύτερες μπαταρίες, ενώ η ανάπτυξη δορυφορικών δικτύων διευρύνει την πρόσβαση σε τηλεφωνικές υπηρεσίες και Wi-Fi ακόμη και σε περιοχές που μέχρι πρότινος ήταν δύσκολα προσβάσιμες.
Παράλληλα, η τεχνολογία εξελίσσεται προς την κατεύθυνση της χρήσης των συσκευών χωρίς να χρειάζεται απαραίτητα να κοιτάμε μια οθόνη. Έχουν κυκλοφορήσει, για παράδειγμα, φήμες ότι η Apple εξετάζει την ενσωμάτωση καμερών στα AirPods, οι οποίες θα μπορούσαν να λειτουργούν ως «μάτια» για εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης που βασίζονται στη φωνή. Οι εξελίξεις αυτές θα μπορούσαν να δημιουργήσουν νέες δυνατότητες αλληλεπίδρασης με την τεχνολογία σε στιγμές όπου μέχρι σήμερα το κινητό τηλέφωνο παρέμενε στην τσέπη, όπως όταν περπατάμε στον δρόμο.
Για όσους υποφέρουν από ναυτία όταν κοιτάζουν την οθόνη τους κατά τη διάρκεια μιας διαδρομής, οι κινούμενες κουκκίδες του iPhone μπορεί να αποτελούν μια χρήσιμη λύση. Υπάρχει, βέβαια, και μια ακόμη, πολύ πιο απλή επιλογή: να αφήσουμε το κινητό στην άκρη και να απολαύσουμε τη διαδρομή.
