Οι fake φωτογραφίες που δημιουργούνται από την τεχνητή νοημοσύνη εισβάλλουν όλο ένα και περισσότερο στη ζωή μας, δημιουργώντας από τη μία εντυπωσιακές εικόνες, αλλά παράλληλα και προβλήματα στη διασπορά ψευδών ειδήσεων. Πολλά είναι τα πρόσφατα παραδείγματα, όπως ο Πάπας Φραγκίσκος με λευκό πουπουλένιο μπουφάν, η σύλληψη του Ντόναλντ Τραμπ και τελευταίος ο Εμανουέλ Μακρόν με κίτρινο γιλέκο εν μέσω διαδήλωσης στους δρόμους της Γαλλίας κατά του συνταξιοδοτικού!
Τις τελευταίες εβδομάδες, οι ψευδείς εικόνες που δημιουργούνται από τεχνητή νοημοσύνη έχουν πολλαπλασιαστεί στα κοινωνικά δίκτυα. Εν προκειμένω, λογισμικό όπως το Midjourney, το Dall-E ή το Stable Diffusion, ικανό να δημιουργεί εικόνες σε λίγα δευτερόλεπτα, από απλές λέξεις.
Οι εικόνες είναι εξαιρετικά ρεαλιστικές, αλλά ταυτόχρονα παραπληροφορούν το κοινό όταν αναμεταδίδονται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ωστόσο, σύμφωνα με ανάλυση της βελγικής εφημερίδας Le Soir, υπάρχουν τεχνικές που μπορούν να εντοπίσουν την ψεύτικη εικόνα.
Το ένστικτο
«Πάρα πολύ καλό για να είναι αληθινό». Όταν μια ψεύτικη εικόνα εμφανίζεται μπροστά στα μάτια σας, η πρώτη σας εντύπωση είναι συχνά η σωστή. Εάν η εν λόγω εικόνα σας εκπλήσσει, σας ιντριγκάρει με την έλλειψη συνοχής ή την πρωτοτυπία της, μείνετε λίγα δευτερόλεπτα πάνω της. Κάντε στον εαυτό σας απλές ερωτήσεις και αναλύστε το πλαίσιο. Μπορεί πραγματικά ο Πάπας Φραγκίσκος να φορέσει ένα πουπουλένιο μπουφάν Balenciaga; Ο Εμανουέλ Μακρόν θα κινδύνευε να βρεθεί στη μέση μιας διαδήλωσης ενάντια στη δική του μεταρρύθμιση; Γιατί η Άνγκελα Μέρκελ και ο Μπαράκ Ομπάμα θα έχτιζαν μαζί κάστρα από άμμο σε μια παραλία;
Αυτή η ανάλυση λειτουργεί ιδιαίτερα καλά με ψεύτικες εικόνες που σχετίζονται με ειδήσεις, καθώς θα είναι ευκολότερο να επαληθεύσετε τις πληροφορίες με μια απλή αναζήτηση στο διαδίκτυο. Και αν εξακολουθείτε να έχετε αμφιβολίες, αλλά δεν μπορείτε να βρείτε πληροφορίες για αυτό, μην βιαστείτε να βγάλετε συμπεράσματα. Ένα πλάνο που περιλαμβάνει προσωπικότητες είναι απίθανο να είναι άγνωστο στο διαδίκτυο.
Προσοχή στις λεπτομέρειες
Ο «διάβολος βρίσκεται στις λεπτομέρειες». Δυστυχώς, ορισμένες εικόνες δεν μπορούν να επαληθευτούν από τις ειδήσεις. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για πορτρέτα ή λήψεις ζώων σε ένα συγκεκριμένο περιβάλλον. Σε αυτή την περίπτωση, παρατηρήστε προσεκτικά τις λεπτομέρειες και μη διστάσετε να κάνετε μεγέθυνση στην εικόνα. Το λογισμικό που χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη εξακολουθεί να κάνει μερικά μικρά λάθη.
Για παράδειγμα, οι υφές των φλοιών είναι μερικές φορές πολύ λείες και μπορεί να έχουν μια μικρή περιοχή θαμπώματος στις άκρες. Μπορεί επίσης να βρείτε μερικές πολύ μεγάλες ανωμαλίες λόγω κακής γενιάς. Εστιάστε σε χέρια, πόδια ζώων ή αντικείμενα. Επίσης, σε ορισμένες εικόνες όπως αυτές που δημιούργησε το Dall-E από την εταιρεία OpenAI, εμφανίζεται ένα υδατογράφημα κάτω δεξιά στην εικόνα.
Προέλευση της εικόνας
Είναι σημαντικό να έχετε κατά νου ότι η ίδια εικόνα μπορεί να αναμεταδοθεί χιλιάδες ή και εκατομμύρια φορές. Αυτές οι πολλαπλές εκπομπές μπορούν να εκτρέψουν εντελώς το αρχικό νόημα των λήψεων που, στο πλαίσιο εικόνων που παράγονται από τεχνητή νοημοσύνη, είναι συχνά αποτέλεσμα πειραμάτων σε λογισμικό. Πρώτα, αναρωτηθείτε για τον λογαριασμό ή τα μέσα που βρίσκονται πίσω από την εικόνα. Προσέξτε, ακόμη και ένας πιστοποιημένος λογαριασμός στο Twitter μπορεί να μεταδώσει ψευδείς εικόνες χωρίς να υποδηλώνει τον παραπλανητικό χαρακτήρα του.
Σε ένα δεύτερο βήμα, προσπαθήστε να βρείτε την προέλευση μιας εικόνας χάρη στην αντίστροφη αναζήτηση. Οι μηχανές αναζήτησης όπως η Google, η Bing και η Yandex – η ρωσική “Google” – προσφέρουν εργαλεία αναζήτησης εικόνων. Αν και δεν είναι εγγυημένο ότι θα βρείτε την αρχική φωτογραφία, αυτή η τεχνική σας επιτρέπει μερικές φορές να βρείτε άλλες εκδοχές της. Να είστε περίεργοι, οι διαφορετικές πηγές μπορούν να σας βοηθήσουν να ξεχωρίσετε το αληθινό από το ψεύτικο.
Έλεγχος στα μεταδεδομένα
Μια εικόνα δεν είναι απλώς μια οπτική. Από την εμφάνιση της ψηφιακής τεχνολογίας, τα μέσα που αντιμετωπίζουμε αποτελούνται από ένα σύνολο ψηφιακών δεδομένων. Ορισμένες από αυτές τις πληροφορίες, που ονομάζονται μεταδεδομένα, περιέχονται στο ίδιο το αρχείο φωτογραφίας.
Μόλις αποθηκευτεί η εικόνα, κάντε δεξί κλικ πάνω της και επιλέξτε «Ιδιότητες» και μετά «Λεπτομέρειες». Σε Mac, κάνοντας δεξί κλικ και «Λήψη πληροφοριών» σας δίνει το ίδιο αποτέλεσμα. Δωρεάν εργαλεία όπως το Metadata2go ή το exifdata μπορούν επίσης να σας βοηθήσουν
Ωστόσο, τα μεταδεδομένα έχουν περιορισμούς. Πρώτον, τα περισσότερα κοινωνικά δίκτυα αφαιρούν αυτόματα τα μεταδεδομένα από τα δημοσιευμένα μέσα. Στη συνέχεια, τα μεταδεδομένα μπορούν να επεξεργαστούν. Είναι επομένως απαραίτητο να χρησιμοποιηθεί αυτή η τεχνική με πλήρη γνώση των γεγονότων.
Κριτική σκέψη
Μερικές φορές όλες αυτές οι τεχνικές δεν είναι αρκετές για να γνωρίζουμε αν μια εικόνα είναι αληθινή ή ψευδής. Εάν έχετε αμφιβολίες, μη διστάσετε να μιλήσετε με «τους δικούς σας ανθρώπους». Ένας από αυτούς μπορεί να έχει ήδη δει την ίδια φωτογραφία αλλού.
Κάντε τις σωστές ερωτήσεις στον εαυτό σας. Ρωτήστε τον εαυτό σας για την προέλευση ενός στιγμιότυπου, το ενδιαφέρον που μπορεί να έχει ένα άτομο για τη μετάδοση αυτής της εικόνας, το πλαίσιο στο οποίο ταιριάζει, τις ασυνέπειες, το ποσοστό πιθανότητας να είναι αληθινό ή λάθος. Οι πηγές πληροφοριών θα σας επιτρέψουν να βελτιώσετε την κριτική σας σκέψη.
