Η Beth Harmon, η ηρωίδα της σειράς ‘The Queen’s Gambit’ στο Netflix, ήταν ένας χαρακτήρας που είχε βασιστεί σε αληθινά γεγονότα, αλλά δεν υπήρξε ποτέ. Η ορφανή κοπέλα από το Κεντάκι που κατάφερε να μεσουρανήσει στον ανδροκρατούμενο κόσμο του σκακιού τις δεκαετίες του ’50 και του ’60 δεν ήταν υπήρξε ποτέ, όμως αν υπήρχε μια γυναίκα που θα μπορούσε κάποιος να αποκαλέσει την ‘αληθινή Beth’ αυτή θα ήταν σίγουρα η Vera Menchik.
H πραγματική Beth Harmon
Η Vera είχε γεννηθεί τον χειμώνα του 1906 στη Μόσχα. Αντίθετα με την Harmon, η Menchik μεγάλωσε σε μια εύπορη οικογένεια και φοίτησε σε ιδιωτικό σχολείο. Μετά ήρθε η ρωσική επανάσταση και η οικογένεια, όπως αναφέρει δημοσίευμα της Independent “βρέθηκε στη μέση ενός εμφύλιου πολέμου και ενός καθεστώτος που ήταν καχύποπτο με όποιον είχε έστω και μέτρια εισοδήματα. Η οικογένεια αναγκάστηκε να μοιραστεί το σπίτι της με άλλους και τελικά το έχασε”.
Σύμφωνα με άρθρο του περιοδικού Chess που είχε δημοσιεύσει ένα γράμμα της Menchik από το 1943 “κατά τη διάρκεια του χειμώνα του 1919-1920 στο σχολείο που πήγαινα δεν υπήρχε νερό, θέρμανση ή ηλεκτρισμός αλλά τα μαθήματα συνεχίζονταν και οι μαθητές φορούσαν τα παλτό τους και τα καπέλα τους, διαβάζοντας υπό το φως των κεριών και μετά έπρεπε να περπατήσουμε μια ώρα μέσα στο χιόνι για να φτάσουμε στο σπίτι γιατί η κυκλοφορία σταματούσε μετά τις ώρες εργασίας”.
Στα δύσκολα εκείνα χρόνια, η Vera στράφηκε στο σκάκι, το παιχνίδι που της είχε μάθει ο πατέρας της όταν ήταν 9 ετών. Εκτός από τον πόλεμο, η νεαρή είχε να αντιμετωπίσει και το διαζύγιο των γονιών της, με τον πατέρα της που είχε καταγωγή από την Τσεχία να μένει πλέον μόνιμα στην Τσεχοσλοβακία. Η μητέρα της που ήταν βρετανίδα επέστρεψε στην Αγγλία με τη Vera και την αδελφή της, την Olga.
H Menchik δεν ήξερε αγγλικά και περνούσε όλο τον χρόνο της παίζοντας σκάκι. Ξεκίνησε μαθήματα και γράφτηκε σε ένα κλαμπ σκακιού της γειτονιάς της. Το παιχνίδι ήταν κατάλληλο για εκείνη που δεν μπορούσε να επικοινωνήσει με τους άλλους. Όπως είχε γράψει στο γράμμα της “συχνά μου ρωτούν τι με έκανε να πάρω στα σοβαρά το σκάκι. Έμοιαζε πως η ατμόσφαιρα της σιωπής και του καπνού δεν ήταν κατάλληλη για ένα νεαρό κορίτσι. Αυτό είναι αλήθεια. Υπό άλλες συνθήκες δεν θα είχα σκεφτεί να περνάω έτσι τον χρόνο μου, αλλά το σκάκι είναι ένα ήσυχο παιχνίδια και επομένως το καλύτερο χόμπι για κάποιον που δεν μπορεί να μιλήσει καλά τη γλώσσα”.
Το ταλέντο της φάνηκε αμέσως. Ξεκίνησε να κερδίζει μετάλλια σε τοπικό και μετά σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Η Menchik κέρδισε στο πρώτο γυναικείο πρωτάθλημα σκακιού το 1927 και μετά από πολλές εύκολες νίκες στη γυναικεία κατηγορία, στόχευσε και στα τουρνουά αντρών. Και τότε ξεκίνησε να τους κερδίζει και αυτούς.
Σε ηλικία 23 ετών, το 1929, κατάφερε να φέρει ισοπαλία με τον πολωνό grandmaster Akiba Rubenstein, προκαλώντας το παγκόσμιο ενδιαφέρον. Όμως οι άντρες εξακολουθούσαν να την βλέπουν υποτιμητικά. “Κύριοι έχω μια καλή ιδέα” είχε πει ένα αυστριακός παίχτης πριν το παιχνίδι του με την Menchik “προτείνω να δημιουργήσουμε ένα κλαμπ με το όνομα Vera Menchik. Αυτοί που θα καταφέρουν να χάσουν ένα παιχνίδι μαζί της θα γίνουν μέλη”, είχε πει. Ο Becker έγινε τελικά το πρώτο μέλος του κλαμπ!
View this post on Instagram
Οι εφημερίδες ξεκίνησαν να καλύπτουν τα παιχνίδια της με την Menchik να έχει ανοδική πορεία και να εξακολουθεί να κερδίζει μερικούς από τους καλύτερους σκακιστές. “Η Menchik κατάφερε κάτι αδιανότητο για την εποχή. Είχε προκαλέσει τους καλύτερους άντρες σκακιστές” είχε γράψει το περιοδικό Chess.
O θάνατός της ήταν τραγικός. Το 1937 η Menchick παντρεύτηκε τον Rufus Henry Streatfeild Stevenson, ένα μέτριο σκακιστή που είχε χάσει την πρώτη του σύζυγο σε ένα τραγικό ατύχημα με αεροπλάνο. Εκείνος πέθανε κατά τη διάρκεια του Β’Παγκοσμίου Πολέμου το 1943. Ένα χρόνο μετά, ενώ η 38χρονη Vera έπαιζε σε ένα τουρνουά σκακιού, έχασε τραγικά τη ζωή της. Στις 26 Ιουνίου 1944 σε μια αεροπορική επιδρομή των Ναζί στο Λονδίνο, μια βόμβα χτύπησε το σπίτι της. Η Vera, η αδελφή της και η μητέρας της πέθαναν ακαριαία, ενώ η πυρκαγιά κατάστρεψε και όλα τα τρόπαιά της.
[signoff]
