Από αυτή την εβδομάδα μπαίνουν σε ισχύ οι νέες υποχρεώσεις του AI Act στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ιδέα των Βρυξελλών είναι απλή: κάθε εικόνα, βίντεο ή ήχος που φτιάχνεται με AI (ή είναι deepfake) πρέπει να έχει «ταυτότητα» για να ξέρει ο χρήστης τι βλέπει. Το πρόβλημα; Στην πράξη, αυτό το μέτρο είναι σχεδόν αδύνατο να λειτουργήσει.
Τι ζητάει η ΕΕ από τις εταιρείες
Οι κολοσσοί που αναπτύσσουν μοντέλα όπως το ChatGPT, το Gemini και το Claude, υποχρεούνται πλέον να ενσωματώνουν ψηφιακά υδατογραφήματα (watermarks) και κρυμμένα metadata στα αρχεία που παράγουν. Παράλληλα, όποιος φτιάχνει deepfakes για επαγγελματικούς σκοπούς, οφείλει να το δηλώνει ξεκάθαρα.
Από τους κανόνες εξαιρούνται μόνο η σάτιρα, η τέχνη, η μυθοπλασία και η απλή προσωπική χρήση από τους πολίτες.
Γιατί ο νόμος μπάζει από παντού
Εδώ είναι που η θεωρία της Κομισιόν συγκρούεται με την πραγματικότητα του ίντερνετ. Τα τεχνικά εμπόδια είναι τόσο μεγάλα που κάνουν τα μέτρα να μοιάζουν με ευχολόγιο.
Πρώτον, τα κρυμμένα metadata εξαφανίζονται πανεύκολα. Ένα απλό screenshot ή η μεταφορά μιας εικόνας μέσω Viber, WhatsApp και X (Twitter) αρκεί για να σβήσει κάθε ψηφιακό υδατογράφημα. Δεύτερον, το ίντερνετ δεν έχει σύνορα. Ένα deepfake που φτιάχτηκε στην Ασία θα σαρώσει τα ελληνικά social media χωρίς να φέρει καμία ευρωπαϊκή σήμανση.
Και το κυριότερο; Όποιος κατεβάζει και τρέχει ένα open-source μοντέλο στον υπολογιστή του (όπως το Stable Diffusion ή το Flux), μπορεί απλά να απενεργοποιήσει τη σήμανση με ένα κλικ.
Για άλλη μια φορά, η γραφειοκρατία των Βρυξελλών προσπαθεί να βάλει κανόνες σε μια τεχνολογία που τρέχει ανεξέλεγκτα, χρησιμοποιώντας εργαλεία που παρακάμπτονται σε 5 δευτερόλεπτα. Το να απαιτείς «ψηφιακές σφραγίδες» ακούγεται ωραίο στα χαρτιά, αλλά οι κακόβουλοι δεν πρόκειται να συγκινηθούν.
Ο AI Act μπορεί να είναι μια καλή θεσμική αρχή, όμως η σκληρή αλήθεια είναι μία. Δύσκολα θα περιοριστεί το διαδίκτυο και τα deepfakes με τέτοιους νόμους. Ταυτόχρονα, το να περιμένουμε από τους χρήστες να εκπαιδευτούν ώστε να ξεχωρίζουν το AI Generated περιεχόμενο, παραμένει ουτοπικό.
Οι περισσότερες από αυτές τις υλοποιήσεις υπάρχουν για να καλύψουν θέματα χαβαλέ και πλάκας για τη μεγαλύτερη μερίδα του κοινού. Ταυτόχρονα όμως, δημιουργούν τεράστιο πρόβλημα παραπληροφόρησης και προπαγάνδας, που θα πρέπει να βρεθεί τρόπος να σταματήσει. Η τεχνητή νοημοσύνη έχει ανοίξει τους ασκούς του Αιόλου και πλέον είναι όλο και πιο δύσκολο να διακρίνουμε την πραγματικότητα από το ψέμα.
