Στη βόρεια Γιούτα, σε μια ξηρή κοιλάδα κοντά στην περίφημη Great Salt Lake, ένα φιλόδοξο σχέδιο για κέντρο δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις. Το λεγόμενο έργο Stratos, με δημόσιο πρόσωπο τον επενδυτή Kevin O’Leary, γνωστό από την εκπομπή Shark Tank, προβλέπεται να καλύψει περισσότερα από 160 χιλιάδες στρέμματα στην κομητεία Box Elder. Αυτό το κολοσσιαίων διαστάσεων κέντρο δεδομένων θα χρειάζεται περίπου 9 γιγαβάτ ηλεκτρικής ισχύος, ποσότητα δηλαδή μεγαλύτερη από αυτή που καταναλώνει σήμερα ολόκληρη η πολιτεία της Γιούτα!
Οι υποστηρικτές του έργου το παρουσιάζουν ως ένα μεγάλο βήμα για την αμερικανική υπεροχή στην τεχνητή νοημοσύνη και την εθνική ασφάλεια. Ο O’Leary έχει δηλώσει ότι δεν πιστεύει πως υπάρχει καλύτερη τοποθεσία στον κόσμο για τέτοια χρήση, υποστηρίζοντας ότι το έργο θα δείξει στην Κίνα και στον υπόλοιπο κόσμο πως οι ΗΠΑ κινούνται αποφασιστικά. Το πρώτο στάδιο του Stratos εκτιμάται ότι θα κοστίσει πάνω από 4 δισ. δολάρια, ενώ η κατασκευή του μπορεί να διαρκέσει χρόνια. Παρότι απαιτούνται ακόμη περιβαλλοντικές και οικοδομικές άδειες, οι επίτροποι της κομητείας Box Elder έχουν ήδη εγκρίνει το έργο, ενώ ο κυβερνήτης Spencer Cox το έχει στηρίξει, υποσχόμενος όμως αυστηρότερη εποπτεία μετά τις αντιδράσεις.
Το σχέδιο προβλέπει ότι το κέντρο δεδομένων δεν θα βασίζεται στο υπάρχον ηλεκτρικό δίκτυο της Γιούτα. Αντίθετα, θα διαθέτει δική του μονάδα παραγωγής ενέργειας, πιθανότατα με φυσικό αέριο από τον αγωγό Ruby Pipeline, ο οποίος περνά από την περιοχή. Αυτό μπορεί να περιορίζει τις ανησυχίες για τους λογαριασμούς ηλεκτρικού των νοικοκυριών, αλλά δεν απαντά σε ένα από τα βασικά ερωτήματα: τι θα γίνει με τη θερμότητα που θα παράγεται συνεχώς από μια τόσο μεγάλη εγκατάσταση.
Η κάτοψη του προτεινόμενου έργου:
Ο Robert Davies, καθηγητής φυσικής στο Utah State University, έχει εκτιμήσει ότι το έργο θα μπορούσε να δημιουργεί συνολικό θερμικό φορτίο περίπου 16 γιγαβάτ. Με απλά λόγια, «θερμικό φορτίο» είναι η ποσότητα θερμότητας που πρέπει να απομακρυνθεί από ένα σύστημα ώστε να συνεχίσει να λειτουργεί. Ο Davies συνέκρινε αυτή την ενέργεια με περίπου 23 ατομικές βόμβες θερμότητας που θα απορρίπτονται καθημερινά στο τοπικό περιβάλλον. Προκαταρκτικές εκτιμήσεις κάνουν λόγο για αύξηση της θερμοκρασίας κατά 2 έως 5 βαθμούς Φαρενάιτ την ημέρα και 8 έως 12 βαθμούς τη νύχτα, ενώ ο Davies έχει προειδοποιήσει ότι ορισμένα σενάρια θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ακόμη μεγαλύτερη νυχτερινή θέρμανση.
Η νυχτερινή ζέστη έχει ιδιαίτερη σημασία σε ερημικά και ημι-άνυδρα οικοσυστήματα. Οι πιο δροσερές νύχτες βοηθούν τη συμπύκνωση υγρασίας, προσφέροντας μικρές αλλά κρίσιμες ποσότητες νερού σε φυτά και ζώα. Ο Ben Abbott, καθηγητής οικολογίας στο Brigham Young University, προειδοποίησε ότι μια τέτοια αλλαγή θα μπορούσε να μεταβάλει ουσιαστικά το τοπίο.
Παράλληλα, η χρήση νερού παραμένει κρίσιμο σημείο αντιπαράθεσης. Οι τοπικές αρχές έχουν πει ότι το Stratos θα χρησιμοποιεί «κλειστό κύκλωμα» νερού, δηλαδή ένα σύστημα όπου το νερό επαναχρησιμοποιείται αντί να απορρίπτεται συνεχώς. Ωστόσο, επικριτές λένε ότι οι συνολικές ανάγκες παραμένουν ασαφείς. Μια αρχική πρόταση για χρήση νερού από την πηγή Salt Wells αποσύρθηκε έπειτα από σχεδόν 4.000 ενστάσεις. Η εταιρεία West GenCo αναφέρει ότι έχει εντοπίσει πιθανές πηγές νερού, συμπεριλαμβανομένων δικαιωμάτων επιπλέον ποσοτήτων από το Snowville, συνολικά αρκετών για τις βασικές ανάγκες άνω των 20.000 νοικοκυριών της Γιούτα! Ναι, το datacenter θα χρειάζεται όσο νερό όσο όλα τα νοικοκυριά της πολιτείας αθροιστικά!
Οι περιβαλλοντικές ανησυχίες συνδέονται και με τη Great Salt Lake, η οποία έχει ήδη συρρικνωθεί λόγω εκτροπών νερού για γεωργία, άρδευση και άλλες χρήσεις. Όσο υποχωρεί η στάθμη της, εκτίθενται τμήματα του πυθμένα, από όπου ο άνεμος μπορεί να μεταφέρει σκόνη με ρύπους, όπως αρσενικό, προς κατοικημένες περιοχές. Ο O’Leary έχει απορρίψει τους φόβους ότι το έργο θα αποστραγγίσει τη λίμνη, λέγοντας ότι στόχος είναι η δημιουργία θέσεων εργασίας.
Συνολικά, οι κάτοικοι ανησυχούν για το νερό, την ποιότητα του αέρα, τις εκπομπές, τον θόρυβο και τη θερμότητα. Ο O’Leary έχει κατηγορήσει τους αντιδρώντες ότι είναι πληρωμένοι εξωτερικοί διαδηλωτές, κάτι που οι τοπικοί αντίπαλοι απορρίπτουν. Η ομάδα Box Elder Accountability Referendum προσπαθεί να ανατρέψει την έγκριση του έργου, συγκεντρώνοντας 5.422 υπογραφές εγγεγραμμένων ψηφοφόρων ώστε το θέμα να τεθεί στο ψηφοδέλτιο του Νοεμβρίου.
Το Stratos αναδεικνύει ένα ευρύτερο ερώτημα για την εποχή της τεχνητής νοημοσύνης: ποιος ωφελείται τελικά από τις τεράστιες υποδομές που τη στηρίζουν και ποιος ζει με τις συνέπειες των κολοσσιαίων κέντρων δεδομένων που χτίζονται διαρκώς;
