Μεταξύ Ιουνίου 2014 και Μαΐου 2016, οι παγκόσμιοι ηγέτες ενώθηκαν για να υιοθετήσουν την πρωτοποριακή Συμφωνία του Παρισιού, ταυτόχρονα με μια αξιοσημείωτη άνοδο της μέσης παγκόσμιας στάθμης της θάλασσας κατά 15 χιλιοστά (0,6 ίντσες). Παρά το φαινομενικά ασήμαντο μέγεθός της, η αύξηση αυτή σηματοδότησε σημαντική απόκλιση από τα καθιερωμένα μακροπρόθεσμα πρότυπα, υποδεικνύοντας μια ασυνήθιστη κλιματική φάση, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη.
Από το 1993, όταν οι δορυφόροι της NASA άρχισαν να παρακολουθούν τις μεταβολές της στάθμης της θάλασσας, η παγκόσμια μέση στάθμη της θάλασσας έχει αυξηθεί κατά περισσότερα από 9 εκατοστά (περίπου 3,5 ίντσες). Με βάση εκτεταμένα σύνολα δεδομένων, οι επιστήμονες ανέμεναν ετήσια άνοδο 4 χιλιοστών κατά την περίοδο 2014-2016. Παραδόξως, η στάθμη της θάλασσας αυξήθηκε κατά 15 χιλιοστά κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, σχεδόν διπλάσια από τα αναμενόμενα 8 χιλιοστά (0,3 ίντσες).
Μελέτη ωκεανογράφων από το Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών της Γαλλίας (CNRS) συνέδεσε αυτή την απότομη αύξηση με διαδοχικά φαινόμενα Ελ Νίνιο στον Ειρηνικό Ωκεανό. Τα γεγονότα αυτά επιτάχυναν την άνοδο της στάθμης της θάλασσας μεταβάλλοντας τα πρότυπα των βροχοπτώσεων και αποξηραίνοντας τη λεκάνη του Αμαζονίου.
Το Ελ Νίνιο είναι μια φάση της Νότιας Ταλάντωσης Ελ Νίνιο (ENSO), μια περιοδική μεταβολή στα πρότυπα των ανέμων και στις θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας στον τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό. Αυτή η μεταβολή των ανέμων κατευθύνει το θερμό νερό είτε προς τις δυτικές ακτές της Αμερικής (Ελ Νίνιο) είτε προς την Ασία (Λα Νίνια, η αντίθετη φάση).
Τα διαδοχικά φαινόμενα Ελ Νίνιο το 2014-2015 και το 2015-2016 αντιστοιχούσαν με την άνοδο της μέσης παγκόσμιας στάθμης της θάλασσας κατά 15 χιλιοστά. Ειδικότερα, το φαινόμενο Ελ Νίνιο του 2015-2016 ήταν εξαιρετικά έντονο, με το 2016 να ξεπερνά το 2015 ως το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί ποτέ, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό (WMO).
Αυτά τα ασυνήθιστα φαινόμενα Ελ Νίνιο διατάραξαν τα πρότυπα βροχόπτωσης παγκοσμίως, μειώνοντας την αποθήκευση νερού στη λεκάνη του Αμαζονίου και αυξάνοντας κατά συνέπεια τη μέση παγκόσμια μάζα των ωκεανών, όπως περιγράφεται λεπτομερώς σε μελέτη του William Llovel και των συνεργατών του.
Για να καταλήξουν σε αυτό το συμπέρασμα, οι ερευνητές ενσωμάτωσαν δεδομένα από διάφορους δορυφόρους και ένα παγκόσμιο δίκτυο πλωτών ωκεάνιων αισθητήρων. Ανέλυσαν τις αλλαγές στις θερμοκρασίες των ωκεανών, τη μάζα των ωκεανών και την αποθήκευση νερού στην ξηρά, ιδίως στη λεκάνη του Αμαζονίου, η οποία αποτελεί σημαντικό μέρος της υδρολογικής λεκάνης της Νότιας Αμερικής.
Ο Llovel και οι συνεργάτες του ανακάλυψαν ότι το 80% της ανόδου κατά 15 χιλιοστά κατά τη διάρκεια της περιόδου 2014-2016 προήλθε από την αύξηση της μάζας των ωκεανών λόγω των αλλαγών στα πρότυπα βροχοπτώσεων που προκλήθηκαν από το Ελ Νίνιο.
Η λεκάνη του Αμαζονίου συγκράτησε λιγότερο νερό, με αποτέλεσμα να αυξηθούν οι βροχοπτώσεις στον ανατολικό τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό και την Αργεντινή. Παρόλο που παράγοντες όπως το λιώσιμο των πάγων και οι αλλαγές στα χερσαία ύδατα έπαιξαν ρόλο, μόνο η ξήρανση της λεκάνης του Αμαζονίου συνέβαλε κατά 5 χιλιοστά στην άνοδο της στάθμης των θαλασσών κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Το υπόλοιπο 20%, ή 3 χιλιοστά, της ανόδου που παρουσίασε η στάθμη της θάλασσας το 2014-2016 αποδόθηκε στη διαστολή των ωκεανών καθώς θερμαίνονταν.
Δεδομένης της μοναδικής φύσης κάθε φαινομένου Ελ Νίνιο, η μελέτη των ιστορικών επιπτώσεών τους στην παγκόσμια στάθμη της θάλασσας είναι ζωτικής σημασίας για την τελειοποίηση των κλιματικών μοντέλων και την πρόβλεψη της μελλοντικής ανόδου της στάθμης της θάλασσας, ιδίως τις επόμενες δεκαετίες, σύμφωνα με τους ερευνητές.
Τον Ιούλιο του τρέχοντος έτους, ο WMO ανακοίνωσε την ανάπτυξη συνθηκών Ελ Νίνιο στον τροπικό Ειρηνικό μετά από μια “τριπλή βύθιση” Λα Νίνια που ξεκίνησε το 2020, υποδεικνύοντας την πιθανότητα επακόλουθων αυξημένων θερμοκρασιών.
